انقلاب‌های صنعتی (Industrial Revolutions) صرفاً تغییرات فناورانه نبودند، بلکه نقاط عطف بنیادینی در تاریخ اقتصادی، صنعتی و اجتماعی بشر محسوب می‌شوند. هر انقلاب صنعتی نه‌تنها شیوه تولید را دگرگون کرده، بلکه ساختار بازارها، الگوی رقابت، سازماندهی بنگاه‌ها، روابط کار، زنجیره‌های تأمین و حتی سبک زندگی جوامع را بازتعریف کرده است.

در واقع، هر نسل از انقلاب صنعتی یک «پارادایم جدید خلق ارزش» معرفی کرده است. در انقلاب صنعتی اول، مزیت رقابتی بر پایه مکانیزاسیون شکل گرفت؛ در انقلاب صنعتی دوم، اقتصاد مقیاس تعیین‌کننده بود؛ در انقلاب صنعتی سوم، اتوماسیون و فناوری اطلاعات محور شدند؛ و در انقلاب صنعتی چهارم (Industry 4.0)، داده، هوش مصنوعی و اتصال‌پذیری به منبع اصلی قدرت رقابتی تبدیل شده‌اند.

برای درک بیشتر پارادایم ها به

مقاله از اسطوره تا الگوریتم: سه پارادایم از تحول قدرت و معنا در تاریخ بشر مراجعه فرمایید.

در ادبیات مدیریت استراتژیک و تحول دیجیتال، شناخت دقیق تاریخچه انقلاب‌های صنعتی برای درک عمیق‌تر مفاهیمی مانند Industry 4.0، کارخانه هوشمند (Smart Factory)، تحول دیجیتال (Digital Transformation) و مزیت رقابتی پایدار ضروری است.

۱) انقلاب صنعتی اول (Industry 1.0)

نخستین جهش بزرگ صنعتی که تولید را از کارگاه‌های دستی به کارخانه‌های مکانیزه منتقل کرد و آغازگر عصر صنعت مدرن شد.
این انقلاب بنیان استفاده سیستماتیک از انرژی غیرانسانی در تولید را ایجاد کرد.

مکانیزاسیون و گذار از تولید دستی به تولید ماشینی

تقریباً: ۱۷۶۰ تا ۱۸۴۰

محرک اصلی:

• اختراع ماشین بخار (James Watt)
• استفاده از نیروی آب و بخار

تحول کلیدی:

جایگزینی نیروی انسانی و حیوانی با نیروی مکانیکی

پیامدهای ساختاری:

• شکل‌گیری کارخانه‌ها
• مهاجرت گسترده به شهرها
• آغاز تولید نیمه‌انبوه

منطق رقابت:

کاهش هزینه از طریق افزایش توان تولید

📌 این انقلاب «انرژی مکانیکی» را وارد اقتصاد کرد.

۲) انقلاب صنعتی دوم (Industry 2.0)

مرحله‌ای که تولید را از مقیاس محدود به تولید انبوه رساند و ساختار بنگاه‌های صنعتی مدرن را شکل داد.
در این دوره، بهره‌وری و استانداردسازی به مزیت رقابتی اصلی تبدیل شد.

تولید انبوه و اقتصاد مقیاس

تقریباً: ۱۸۷۰ تا ۱۹۱۴

محرک اصلی:

• برق
• موتور احتراق داخلی
• خطوط مونتاژ (Henry Ford)

تحول کلیدی:

ظهور تولید انبوه (Mass Production)

پیامدهای ساختاری:

• کاهش شدید قیمت تمام‌شده
• استانداردسازی محصولات
• گسترش بازارهای ملی و بین‌المللی

منطق رقابت:

اقتصاد مقیاس + بهره‌وری بالا

📌 این انقلاب «الکتریسیته و سازمان صنعتی مدرن» را تثبیت کرد.

۳) انقلاب صنعتی سوم (Industry 3.0)

دوره‌ای که فناوری اطلاعات وارد صنعت شد و اتوماسیون جایگزین بسیاری از فعالیت‌های دستی گردید.
این انقلاب، بستر دیجیتالی‌سازی اولیه و کنترل دقیق فرآیندها را فراهم کرد.

اتوماسیون و ورود فناوری اطلاعات

تقریباً: ۱۹۷۰ تا ۲۰۱۰

محرک اصلی:

• کامپیوترها
• PLC
• رباتیک صنعتی
• سیستم‌های IT

تحول کلیدی:

اتوماسیون فرآیندهای تولید

پیامدهای ساختاری:

• کاهش وابستگی به نیروی کار مستقیم
• افزایش دقت و کیفیت
• آغاز دیجیتالی‌سازی عملیات

منطق رقابت:

کارایی عملیاتی + کنترل کیفیت

📌 این انقلاب «دیجیتال‌سازی اولیه» را وارد صنعت کرد.

۴) انقلاب صنعتی چهارم (Industry 4.0)

نسلی که مرز میان دنیای فیزیکی و دیجیتال را از میان برد و تولید را به سمت هوشمندسازی کامل سوق داد.
در این دوره، داده و الگوریتم به منابع اصلی قدرت رقابتی تبدیل شدند.

هوشمندسازی، اتصال‌پذیری و داده‌محوری

از حدود ۲۰۱۰ تاکنون

محرک اصلی:

• اینترنت اشیا (IoT)
• هوش مصنوعی (AI)
• کلان‌داده
• سیستم‌های سایبرفیزیکی
• دوقلوی دیجیتال

تحول کلیدی:

ادغام دنیای فیزیکی و دیجیتال

پیامدهای ساختاری:

• کارخانه‌های هوشمند (Smart Factory)
• زنجیره تأمین هوشمند
• تولید شخصی‌سازی‌شده
• تصمیم‌گیری مبتنی بر داده

منطق رقابت:

چابکی + نوآوری + مدل‌های کسب‌وکار دیجیتال

📌 این انقلاب «هوشمندی سیستماتیک» را وارد اقتصاد کرد.

مقایسه تحلیلی چهار انقلاب صنعتی

نویسنده: دکتر سعید میرزائی

📚 منابع علمی و مرجع (International References)

منابع پایه انقلاب صنعتی

• Mokyr, J. (1990). The Lever of Riches. Oxford University Press.
• Landes, D. (1969). The Unbound Prometheus. Cambridge University Press.

انقلاب صنعتی چهارم و Industry 4.0

• Schwab, K. (2016). The Fourth Industrial Revolution. World Economic Forum.
• Kagermann, H., Wahlster, W., & Helbig, J. (2013). Recommendations for implementing Industrie 4.0.

فناوری‌های کلیدی

• Lee, E. A. (2008). Cyber Physical Systems.
• Atzori, L. et al. (2010). The Internet of Things: A survey. Computer Networks.
• Tao, F. et al. (2018). Digital twin-driven smart manufacturing. Journal of Manufacturing Systems.

تحول دیجیتال

• Vial, G. (2019). Understanding digital transformation. Journal of Strategic Information Systems.
• Verhoef, P. C. et al. (2021). Digital transformation. Journal of Business Research.

The post تاریخچه انقلاب‌های صنعتی: از مکانیزاسیون تا هوشمندسازی appeared first on بلاگ رشد ستاره شمالی.

تاریخ بشر را نمی‌توان به‌سادگی به چند دوره‌ی خطی تقلیل داد؛ اما بسیاری از جامعه‌شناسان و فیلسوفان سیاسی پذیرفته‌اند که منطق مشروعیت و ساختار قدرت در طول تاریخ دگرگون شده است.

در این روایت تحلیلی، سه پارادایم کلان بشر را بررسی می‌کنیم:

1. عصر مشروعیت قدسی
2. عصر عقلانیت ایدئولوژیک و دولت-ملت
3. عصر سیستم‌ها، داده و زیرساخت

این تقسیم‌بندی یک مدل تفسیری است، نه یک اجماع قطعی تاریخی.

برای مشاهده تقسیم بندی انقلاب های صنعتی به

مقاله تاریخچه انقلاب‌های صنعتی: از مکانیزاسیون تا هوشمندسازی مراجعه فرمایید.

۱) عصر مشروعیت قدسی

عصر اول: عصر فلسفه طبیعی و وحدت معرفت

(Philosophical-Natural Knowledge Era)

بازه زمانی

این پارادایم بشر تقریباً از قرن ۶ پیش از میلاد تا حدود ۱۶۰۰ میلادی

منطق مرزبندی

پایان این عصر با شکل‌گیری «انقلاب علمی» در قرن هفدهم مشخص می‌شود؛ جایی که روش تجربی نظام‌مند جایگزین تبیین فلسفی صرف شد.

تعریف مفهومی

عصری که در آن دانش:

• تفکیک نهادی نشده بود
• بر مبنای تأمل فلسفی و قیاس منطقی پیش می‌رفت
• در قالب یک کل منسجم درک می‌شد

در این دوره «علم» هنوز به معنای مدرن آن وجود نداشت؛ بلکه آنچه امروز فیزیک، زیست‌شناسی یا اقتصاد می‌نامیم، زیر چتر «فلسفه طبیعی» قرار می‌گرفت.

ویژگی‌های ساختاری این عصر

• وحدت معرفتی (Unity of Knowledge)
دانش به صورت یک کل دیده می‌شد. مرز رشته‌ای وجود نداشت.
نزد Aristotle، سیاست، زیست‌شناسی، اخلاق و فیزیک بخشی از یک نظام فلسفی بودند.

• روش غالب: قیاس و استدلال منطقی
مشاهده وجود داشت، اما آزمایش کنترل‌شده و تکرارپذیر وجود نداشت.

• دانشمند برابر با فیلسوف
تمایز حرفه‌ای میان پژوهشگر، متفکر و الهی‌دان وجود نداشت.
در تمدن اسلامی، Ibn Sina نمونه‌ای از همین الگوی جامع‌نگر بود.

• دانش به عنوان تبیین کل جهان
هدف علم، کشف قوانین ریاضی قابل آزمون نبود؛ بلکه فهم نظم کلی هستی بود.

محدودیت‌های ساختاری

• فقدان روش تجربی دقیق
• اتکا به اقتدار فکری متون کلاسیک
• کندی پیشرفت فناوری

این محدودیت‌ها زمینه‌ساز تحول بعدی شدند.

وقتی سیاست، ادامه‌ی کیهان بود

در بسیاری از تمدن‌های پیشامدرن، مشروعیت سیاسی از امر قدسی سرچشمه می‌گرفت. این موضوع در مطالعات انسان‌شناسی سیاسی و تاریخ ادیان تأیید شده است.

مصر باستان

در مصرِ باستان عصر پادشاهی نو، مفهوم Ma’at بیانگر نظم کیهانی، عدالت و حقیقت بود.
فرعون نه صرفاً یک فرمانروا، بلکه تجسم نظم کیهانی تلقی می‌شد.
مطالعات مصرشناسی این پیوند میان قدرت سیاسی و نظم کیهانی را مستند کرده‌اند.

ایران هخامنشی

در کتیبه بیستون، داریوش مشروعیت خود را وابسته به اراده اهورامزدا می‌داند.
مفهوم «اشا» در سنت زرتشتی، نظم راستین کیهانی را بازنمایی می‌کند.
این پیوند میان اخلاق، نظم جهان و قدرت سیاسی در پژوهش‌های تاریخ ایران باستان مستند است.

اروپا قرون وسطی

در الهیات سیاسی مسیحی، نظریه «حق الهی پادشاهان» رایج بود.
پژوهش‌های تاریخ اندیشه سیاسی نشان می‌دهد که در این دوره، قانون و سیاست در چارچوب الهیات تعریف می‌شدند.

تحلیل نظری

Max Weber مشروعیت را به سه نوع تقسیم می‌کند:

• سنتی
• کاریزماتیک
• عقلانی-قانونی

آنچه در تمدن‌های پیشامدرن غالب بود، ترکیبی از مشروعیت سنتی و کاریزماتیک با پشتوانه قدسی بود.

🔎 نکته علمی مهم:
این دوره‌ها الزاماً «طلایی» نبودند؛ امید به زندگی پایین، خشونت ساختاری بالا و نابرابری شدید نیز وجود داشت.
اما از منظر معناشناسی قدرت، ساختار قدسی یا الهی واقعاً غالب بود.

۲) عصر عقلانیت، ایدئولوژی و دولت-ملت

عصر دوم: عصر علم مدرن و تخصص‌گرایی

(Modern Scientific & Disciplinary Era)

بازه زمانی

این پارادایم بشر تقریباً ۱۶۰۰ میلادی تا اواخر قرن بیستم (حدود دهه ۱۹۸۰)

منطق مرزبندی آغاز

انقلاب علمی اروپا و تثبیت روش تجربی ریاضیاتی.

منطق مرزبندی پایان

ظهور نظریه پیچیدگی، کلان‌داده و بین‌رشته‌ای‌گرایی در اواخر قرن بیستم.

تعریف مفهومی

عصری که در آن:

• روش علمی تجربی تثبیت شد
• رشته‌های علمی از یکدیگر جدا شدند
• تخصص عمیق جایگزین نگاه کل‌نگر شد

نقاط عطف تاریخی

• کارهای Galileo Galilei

• تجربه‌گرایی نظام‌مند
• ریاضیاتی‌سازی طبیعت

• نظریه‌های نیوتن Isaac Newton

• فرمول‌بندی قوانین جهان به زبان ریاضی
• تثبیت الگوی «قانون علمی قابل پیش‌بینی»
• تبیین روش علمی نزد Francis Bacon
• استقرا
• مشاهده نظام‌مند
• تجربه کنترل‌شده

ویژگی‌های ساختاری

• تخصص‌گرایی شدید (Hyper-Specialization)
شکل‌گیری دانشکده‌های مستقل: فیزیک، شیمی، اقتصاد، مهندسی و …

• نهاد دانشگاه مدرن
مدل دانشگاه پژوهش‌محور قرن نوزدهم (مدل هومبولتی)

• تفکیک نهادی دانش
هر رشته پارادایم، مجله علمی و جامعه تخصصی خود را داشت.

• شتاب بی‌سابقه در نوآوری فناورانه
انقلاب صنعتی، مهندسی برق، فناوری اطلاعات—all محصول همین تخصص‌گرایی بودند.

پیامدهای منفی

• شکل‌گیری «سیلوهای دانشی»
• ضعف در حل مسائل چندبعدی
• ناتوانی در پاسخ به مسائل پیچیده اجتماعی و سیستمی

این شکاف‌ها زمینه‌ساز ورود به عصر سوم شدند.

مدرنیته و تولد نظم سیاسی سکولار در غرب

از قرن هفدهم به بعد، اروپا شاهد دگرگونی بنیادی در منطق مشروعیت شد.

عصر روشنگری

اندیشمندانی مانند کانت و لاک، تلاش کردند نظم سیاسی را بر پایه عقل و قرارداد اجتماعی توضیح دهند.

Jürgen Habermas مدرنیته را فرآیند «عقلانی‌شدن حوزه عمومی» می‌داند.

مشروعیت سیاسی از امر قدسی به «قانون، قرارداد و اراده عمومی» منتقل شد.

ایدئولوژی‌ها به مثابه «ادیان سکولار»

پژوهشگرانی مانند Hannah Arendt و Eric Voegelin نشان داده‌اند که ایدئولوژی‌های قرن بیستم ساختارهایی شبه‌دینی داشتند:

• روایت رهایی
• دشمن تاریخی
• انسان نو
• وعده آینده بهتر

اما تفاوت اساسی این بود که مشروعیت از وحی به ایدئولوژی منتقل شد.

دولت-ملت و صنعت

از قرن نوزدهم به بعد، انقلاب صنعتی سوم و دولت-ملت مدرن ساختار قدرت را تغییر دادند.

Charles Tilly نشان می‌دهد که دولت‌های مدرن از طریق جنگ و مالیات‌ستانی شکل گرفتند.

قدرت در این دوره در:

• پارلمان
• ارتش
• کارخانه
• بوروکراسی

متمرکز شد.

۳) عصر سیستم‌ها و داده

عصر سوم: عصر پیچیدگی، سیستم‌ها و بین‌رشته‌ای‌گرایی

(Complexity & Interdisciplinary Era)

بازه زمانی

این پارادایم بشر تقریباً از دهه ۱۹۸۰ میلادی تا امروز

منطق مرزبندی

• ظهور رایانه‌های قدرتمند
• نظریه سیستم‌ها
• گسترش شبکه‌های جهانی
• داده‌های کلان

تعریف مفهومی

عصری که در آن:

• مسائل پیچیده‌تر از ظرفیت یک رشته‌اند
• دانش دوباره به سمت کل‌نگری بازمی‌گردد
• اما این‌بار با ابزارهای محاسباتی، داده‌ای و مدل‌سازی

ریشه‌های نظری

• نظریه سیستم‌ها توسط Ludwig von Bertalanffy

• نگاه ارگانیک به پدیده‌ها
• تمرکز بر تعامل اجزاء

• توسعه علم پیچیدگی در Santa Fe Institute

• سیستم‌های غیرخطی
• خودسازماندهی
• پدیده‌های emergent

ویژگی‌های ساختاری

• بازگشت به کل‌نگری، اما مبتنی بر داده
نه فلسفی، بلکه محاسباتی.

• مرزشکنی رشته‌ها
هوش مصنوعی = ریاضیات + آمار + علوم شناختی + مهندسی
تحول دیجیتال = فناوری + استراتژی + رفتار سازمانی

• مسائل شبکه‌ای و سیستمی
بحران اقلیم، اقتصاد پلتفرمی، ریسک سیستمیک مالی

• پذیرش عدم‌قطعیت و غیرخطی بودن جهان
پایان قطعیت‌گرایی نیوتنی در بسیاری از حوزه‌ها.

جامعه شبکه‌ای و قدرت زیرساختی

از اواخر قرن بیستم، تحولی جدید در ادبیات علوم اجتماعی مطرح شد. که من آنرا انقلاب فراصنعتی می نامم ولی به انقلاب صنعتی چهارم بسیار معروف می باشد.

جامعه شبکه‌ای

Manuel Castells در نظریه «جامعه شبکه‌ای» نشان می‌دهد که ساختار قدرت از سلسله‌مراتب صنعتی به شبکه‌های اطلاعاتی منتقل شده است.

در این چارچوب:

• جریان اطلاعات مهم‌تر از مالکیت زمین است
• زیرساخت دیجیتال به منبع قدرت تبدیل می‌شود

سرمایه‌داری نظارتی

Shoshana Zuboff در کتاب «Surveillance Capitalism» نشان می‌دهد که داده‌های رفتاری به منبع ارزش اقتصادی تبدیل شده‌اند.

انسان در این چارچوب به «منبع داده رفتاری» تبدیل می‌شود.

داده‌گرایی (Dataism)

Yuval Noah Harari مفهوم «Dataism» را مطرح می‌کند:
این ایده که جهان به‌مثابه جریان داده قابل فهم و مدیریت می‌شود.

تحول در منطق قدرت

در این عصر:

• الگوریتم‌ها تعیین می‌کنند چه چیزی دیده شود
• پلتفرم‌ها دسترسی را تنظیم می‌کنند
• زیرساخت‌ها امکان مشارکت را کنترل می‌کنند

این به معنای حذف دولت نیست، بلکه به معنای چندلایه شدن قدرت است:
دولت‌ها، شرکت‌های فناوری و نهادهای فراملی هم‌زمان نقش دارند.

تحلیل نهایی

در یک نگاه تحلیلی، می‌توان سه عصر تحول معرفت یا همان از اسطوره تا الگوریتم و یا به عبارتی دگر سه پارادایم بشر را به‌مثابه دگرگونی تدریجی در «ساختار دانش»، «روش شناخت»، «ماهیت مسائل» و «ابزار حل مسئله» درک کرد؛ در عصر نخست، دانش ماهیتی یکپارچه و فلسفی داشت و ذیل فلسفه طبیعی پارادایم می‌شد، روش غالب آن قیاس و استدلال منطقی بود، مسائل عمدتاً در مقیاس محدود و نسبتاً ساده فهم می‌شدند و ابزار اصلی، منطق و تأمل نظری بود؛ با ورود به عصر دوم، همزمان با تثبیت روش تجربی و انقلاب علمی، دانش به حوزه‌های تخصصی تفکیک شد، آزمایش تجربی و سنجش‌پذیری معیار اعتبار علمی گردید، مسائل به مقیاس صنعتی و فناورانه گسترش یافتند و آزمایشگاه به ابزار مرکزی تولید دانش تبدیل شد؛ در عصر سوم اما، در واکنش به پیچیدگی فزاینده جهان شبکه‌ای، شاهد بازگشت به نوعی یکپارچگی هستیم، نه در قالب فلسفی بلکه در قالب سیستمی و داده‌محور، جایی که مدل‌سازی محاسباتی، تحلیل کلان‌داده و الگوریتم‌ها ابزار اصلی فهم و مداخله‌اند و مسائل ماهیتی چندلایه، غیرخطی و جهانی پیدا کرده‌اند؛ با این حال، این تقسیم‌بندی را نباید به‌عنوان مرزبندی سخت تاریخی تلقی کرد، بلکه باید آن را یک مدل تحلیلی دانست که با وجود هم‌پوشانی‌های زمانی میان دوره‌ها، برای توضیح تحول منطق تولید دانش و مدیریت آن چارچوبی منسجم و قابل دفاع فراهم می‌کند.

مقایسه سه عصر

نکته تحلیلی مهم

این تقسیم‌بندی یک «مدل تحلیلی» است و مرزبندی قطعی تاریخی نیست. همچنین هم‌پوشانی میان دوره‌ها و پارادایم های بشر در این تحلیل وجود دارد.
اما به عنوان چارچوب تحلیلی، برای تبیین تحول معرفت و مدیریت دانش کاملاً قابل دفاع است.

جمع‌بندی تحلیلی

این سه پارادایم بشر، تحول دیجیتال در «منطق حکمرانی» را نشان می‌دهند و دگرگونی ساختاری در فناوری، اقتصاد دیجیتال و سازمان اجتماعی مبتنی بر متا.

نتیجه‌گیری تحلیلی: حاکمیت داده و بازآرایی ساختار اشتغال در عصر سوم

اگر تحول سه پارادام بشر یاد شده فوق را به‌عنوان تغییر در «منطق تولید و به‌کارگیری دانش» تحلیل کنیم، پیامد طبیعی عصر سوم، بازآرایی بنیادین ساختار اشتغال است. در این دوره، داده دیجیتال به منبع اصلی قدرت شناختی، مزیت رقابتی و تصمیم‌سازی تبدیل شده و تحول دیجیتال نه یک پروژه فناوری، بلکه یک تغییر پارادایم در خلق ارزش است.

۱. منطق ساختاری تغییر

در عصر دوم، ارزش اقتصادی عمدتاً از طریق:

• تخصص عمیق در یک حوزه مشخص
• اجرای فرآیندهای استاندارد و تکرارشونده
• پردازش خطی اطلاعات
• بهینه‌سازی عملیاتی مبتنی بر قواعد ثابت

تولید می‌شد.

اما در عصر سوم:

• الگوریتم‌ها جایگزین پردازش انسانی تکراری می‌شوند
• سیستم‌های خودکار بسیاری از وظایف اجرایی را بر عهده می‌گیرند
• مدل‌های یادگیری ماشین تصمیم‌سازی را تقویت یا جایگزین می‌کنند
• داده به دارایی استراتژیک سازمان تبدیل می‌شود

بنابراین حذف برخی مشاغل، یک شوک تصادفی نیست؛ بلکه پیامد منطقی تغییر ابزار و منطق تولید ارزش است.

۲. تمایز مفهومی مهم: نابودی شغل ≠ نابودی کار

تجربه گذار از عصر اول به عصر دوم نشان می‌دهد:

• صنعتی‌شدن مشاغل کشاورزی سنتی را کاهش داد
• اما مهندسی، مدیریت صنعتی و خدمات مدرن را خلق کرد

به همان قیاس:

• مشاغل مبتنی بر پردازش مکانیکی اطلاعات کاهش می‌یابند
• اما تقاضا برای مهارت‌های ترکیبی افزایش می‌یابد

از جمله:

• تحلیل داده و علم داده
• طراحی و معماری سیستم‌های دیجیتال
• تفکر سیستمی و حل مسئله پیچیده
• حکمرانی فناوری و سیاست‌گذاری دیجیتال
• اخلاق هوش مصنوعی
• معماری تحول دیجیتال در سطح سازمانی

مسئله اصلی از بین رفتن «کار» نیست؛ بلکه جابجایی ارزش در زنجیره مهارت‌ها است.

۳. پیامدهای کلان اقتصادی و سازمانی

اگر این گذار مدیریت نشود:

• شکاف مهارتی (Skill Gap) افزایش می‌یابد
• بیکاری ساختاری تشدید می‌شود
• نابرابری درآمدی رشد می‌کند
• رقابت‌پذیری ملی تضعیف می‌شود

اما اگر هوشمندانه مدیریت شود:

• بازآموزی سیستماتیک نیروی انسانی می‌تواند مزیت رقابتی بسازد
• سازمان‌ها می‌توانند مدل کسب‌وکار خود را بازطراحی کنند
• داده می‌تواند به موتور نوآوری مستمر تبدیل شود
• سرمایه انسانی از «اپراتور فرآیند» به «معمار سیستم» ارتقا می‌یابد

۴. گزاره نهایی قابل دفاع

در عصر حاکمیت داده، برنده‌ها آن‌هایی نیستند که بیشترین فناوری را خریداری می‌کنند؛ بلکه آن‌هایی هستند که:

• ساختار مهارتی خود را بازآرایی می‌کنند
• سازمان را داده‌محور می‌سازند
• و تحول دیجیتال را در سطح مدل کسب‌وکار و سرمایه انسانی پیاده می‌کنند

بنابراین، مسئله اصلی آینده اشتغال، تکنولوژی نیست؛ بلکه استراتژی گذار مهارتی است.

نویسنده: دکتر سعید میرزائی

منابع:

۱) نظریه مشروعیت و تحول قدرت در پیشامدرن

• Max Weber (1978). Economy and Society. University of California Press.
  • نظریه سه‌گانه مشروعیت: سنتی، کاریزماتیک، عقلانی-قانونی.
• Assmann, J. (2001). The Search for God in Ancient Egypt. Cornell University Press.
  • تحلیل Ma’at و پیوند نظم کیهانی–سیاسی در مصر باستان.
• Kuhrt, A. (2007). The Persian Empire: A Corpus of Sources from the Achaemenid Period. Routledge.
  • منابع دست اول درباره مشروعیت هخامنشی و کتیبه بیستون.
• Kantorowicz, E. H. (1957). The King’s Two Bodies. Princeton University Press.
  • الهیات سیاسی و حق الهی پادشاهان در اروپای مسیحی.

۲) مدرنیته، روشنگری و عقلانیت سیاسی

• Jürgen Habermas (1989). The Structural Transformation of the Public Sphere. MIT Press.
  • عقلانی‌شدن حوزه عمومی و شکل‌گیری فضای بحث سکولار.
• Israel, J. (2011). Democratic Enlightenment. Oxford University Press.
  • رادیکالیزه‌شدن پروژه روشنگری و مبانی لیبرال‌دموکراسی.
• Charles Tilly (1990). Coercion, Capital, and European States, AD 990–۱۹۹۰. Blackwell.
  • شکل‌گیری دولت مدرن از رهگذر جنگ، مالیات و بسیج منابع.

۳) ایدئولوژی‌های قرن بیستم به‌مثابه «ادیان سکولار»

• Hannah Arendt (1951). The Origins of Totalitarianism. Harcourt.
  • تحلیل ساختارهای توتالیتر و منطق ایدئولوژیک.
• Eric Voegelin (1938/1986). The Political Religions. University of Missouri Press.
  • مفهوم «ادیان سیاسی» و ساختار شبه‌دینی ایدئولوژی‌ها.
• Aron, R. (1957). The Opium of the Intellectuals. Doubleday.
  • نقد ایدئولوژی‌های مدرن و دین‌گونگی آن‌ها.

۴) جامعه شبکه‌ای، داده و سرمایه‌داری نظارتی

• Manuel Castells (1996–۱۹۹۸). The Information Age: Economy, Society and Culture (Vols. I–III). Blackwell.
  • نظریه «جامعه شبکه‌ای» و تحول ساختار قدرت در عصر اطلاعات.
• Shoshana Zuboff (2019). The Age of Surveillance Capitalism. PublicAffairs.
  • استخراج ارزش از داده‌های رفتاری و منطق سرمایه‌داری نظارتی.
• Yuval Noah Harari (2016). Homo Deus: A Brief History of Tomorrow. Harper.
  • طرح مفهوم Dataism (در سطح تفسیری-فلسفی، نه نظریه تجربی تثبیت‌شده).
• Gillespie, T. (2018). Custodians of the Internet. Yale University Press.
  • نقش پلتفرم‌ها در تنظیم گفتمان عمومی و حاکمیت الگوریتمی.

۵) تکمیلی برای پیوند قدرت، فناوری و حکمرانی

• Brzezinski, Z. (1970). Between Two Ages: America’s Role in the Technetronic Era. Viking Press.
  • مفهوم «عصر تکنترونیک» (چارچوب راهبردی، نه نظریه جامعه‌شناختی اجماعی).
• Foucault, M. (2007). Security, Territory, Population. Palgrave.
  • گذار از حاکمیت کلاسیک به حکومت‌مندی (governmentality) و مدیریت جمعیت.

The post از اسطوره تا الگوریتم appeared first on بلاگ رشد ستاره شمالی.

فَقُلْ حَسْبِیَ اللَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ عَلَیْهِ تَوَکَّلْتُ وَهُوَ رَ ُّ الْعَرْشِ الْعَظِیم. (سوره ۹، التوبه، آیه ۱۲۹)

 … بگو خداوند مرا کافى است، خدایى جز او نیست، بر او توکل کردم و او صاحب عرش عظیم است.

صاحب عرش عظیم یعنی جهان هستی یعنی آسمان هستی و کهکشان ها که هرمسی‌گرایی آنرا Above می نامند.

غربی ها بر اساس ستاره شناسی یک اصلاحی دارند بنام As Above, So Below!  یعنی هر اتفاقی آسمان بخواهد در زمین می افتد!

 اراده ای هم برای کنترلش نیست!

برای درک آینده پژوهی انقلاب صنعتی چهارم ۲۰۲۵ به جزئیات تحلیل می پردازیم.

 منبع:

https://en.wikipedia.org/wiki/As_above,_so_below

در معنای غیر دینی این جمله می‌تواند ارجاعی به این ایده باشد که عالم صغیر نمایان‌گر عالم کبیر است – مثلاً مشکلات شخصی یا خانوادگی نتیجه مشکلات بزرگ‌ترِ اجتماعی است.

ترجمه موسوم به The Message از کتاب مقدس که عهد جدید را با کمک اصطلاحات رایج امروز از زبان‌های اصلی برمی‌گرداند، از این عبارت در ترجمه بخش ۶ آیه ۱۰ انجیل متّا استفاده کرده است:

ای پدرمان که در آسمانی

آشکار کن که تو کیستی

جهان را راست گردان

آن چه خیر است را به انجام رسان

همان طور که در آسمان، در زمین هم. “As above, so below”

در کتاب عروج اشعیا نیز چنین جمله‌ای به چشم می‌خورد: آن جا سامائل و میهمانان‌اش را چنین دیدم، و ستیزی بزرگ در آن جا جریان داشت.

… همان طور که در آسمان، در زمین هم. در انجیل گنوسی فیلیپ نیز این مفهوم یافت می‌شود:

 خداوند گفت: اراده کردم که آن چه در زمین هست را مانند آن چه در آسمان است، و آن چه که بیرون است را همچو آن چه که درون است سازم.

منبع: Gospel of Philip. 67: 30-34.

در میان مورخان فلسفه و علم، این آیه اغلب به عنوان اشاره ای به تأثیرات مفروض مکانیک سماوی بر رویدادهای زمینی درک می شود. این موضع مانند تأثیرات خورشید بر تغییر فصول، یا تأثیرات ماه بر جزر و مد می باشد که در علم فیزیک به اثبات رسیده است. اما همچنین تأثیرات نجومی مس تواند دقیق تر باشد.

 البته در تشیع و اسلام شعار بالا اینطور معنا می‌شود که اداره زمین و جهان هستی در دست خداوند بزرگ است و راهی جز تسلیم (اسلام آوردن) در اداره برتر خداوند متعال نیست:

یَوْمَ نَطْوِی السَّمَاءَ کَطَیِّ السِّجِلِّ لِلْکُتُبِ کَمَا بَدَأْنَا أَوَّلَ خَلْقٍ نُعِیدُهُ وَعْدًا عَلَیْنَا إِنَّا کُنَّا فَاعِلِینَ ﴿الانبیاء ۱۰۴﴾:
روزی که آسمان را در هم می پیچیم، مانند در هم پیچیدن طومار، همان گونه که نخستین بار آفریده ها را آفریدیم، دوباره آنان را باز می گردانیم. وعده ای است [که تحقق دادنش] بر عهده ما [ست]، به یقین آن را انجام می دهیم.

حالا چرا این موارد را مطرح کردم! چون بنی اسرائیل دوبار توغیان خواهند کرد یک بار بر علیه مسیح و اینبار بر علیه شیعیان:

وَقَضَیْنَا إِلَى بَنِی إِسْرَائِیلَ فِی الْکِتَابِ لَتُفْسِدُنَّ فِی الْأَرْضِ مَرَّتَیْنِ وَلَتَعْلُنَّ عُلُوًّا کَبِیرًا ۴﴾ [اسراء:۴] ﴿

و در کتاب آسمانی[شان] به فرزندان اسرائیل خبر دادیم که قطعاً دو بار در زمین فساد خواهید کرد و قطعاً به سرکشی بسیار بزرگی برخواهید خواست.

 فَإِذَا جَاءَ وَعْدُ أُولَاهُمَا بَعَثْنَا عَلَیْکُمْ عِبَادًا لَنَا أُولِی بَأْسٍ شَدِیدٍ فَجَاسُوا خِلَالَ الدِّیَارِ وَکَانَ وَعْدًا مَفْعُولًا

پس چون وقت انتقام اول فرا رسد بندگان سخت جنگجو و نیرومند خود را (چون بخت النصر) بر شما برانگیزیم تا آنجا که در درون خانه‌های شما نیز جستجو کنند. و این وعده (انتقام خدا) حتمی است.

تحلیل آینده‌پزوهی بنده این است که وعده اول کشتار هولوکاست و کشتار یهودیان در جنگ جهانی دوم توسط نازی ها بود.

ثُمَّ رَدَدْنَا لَکُمُ الْکَرَّهَ عَلَیْهِمْ وَأَمْدَدْنَاکُمْ بِأَمْوَالٍ وَبَنِینَ وَجَعَلْنَاکُمْ أَکْثَرَ نَفِیرًا

سپس پیروزی بر آنان را به شما باز می گردانیم و شما را به وسیله اموال و فرزندان تقویت می کنیم، و نفرات [رزمی] شما را بیشتر می گردانیم.

این یعنی زمانِ بین جنگ جهانی دوم و سوم یعنی زمان اکنون (۱۲ مهرماه ۱۴۰۳) که در آن هستیم که به پایان می رسد.

همانطور که در این عصر مبرهن می باشد، یهود قدرت مالی، اقتصادی، تکنولوژیکی، سیاسی و اقتصادی جهان است.

ولی از این پس دوباره ‌عهده دوم خداوند متعال (به قول هرمس‌گرایی آسمان یا Above) شروع می شود:

إِنْ أَحْسَنْتُمْ أَحْسَنْتُمْ لِأَنْفُسِکُمْ ۖ وَإِنْ أَسَأْتُمْ فَلَهَا ۚ فَإِذَا جَاءَ وَعْدُ الْآخِرَهِ لِیَسُوءُوا وُجُوهَکُمْ وَلِیَدْخُلُوا الْمَسْجِدَ کَمَا دَخَلُوهُ أَوَّلَ مَرَّهٍ وَلِیُتَبِّرُوا مَا عَلَوْا تَتْبِیرًا

اگر نیکی کنید به خود نیکی کرده اید، و اگر بدی کنید به خود بدی کرده اید. پس هنگامی که [زمان ظهور] وعده دوم [برای عذاب و انتقام] فرا رسد، [پیکارگرانی بسیار سخت گیر بر ضد شما برمی انگیزیم] تا شما را [با دچار کردن به مصایب سنگین و گزند و آسیب فراوان] غصه دار و اندوهگین کنند و به مسجد [الاقصی] درآیند، آن گونه که بار اول درآمدند تا هر که و هر چه را دست یابند، به شدت در هم کوبند و نابود کنند.

این یعنی جنگ جهانی سوم یعنی نابودی یهود یعنی آغاز و‌ علائم نزدیک ‌به ظهور صاحب الزمان (عج)!

آینده پژوهی همیشه در مطالعات خود ابتدا به اصول الهیات می‌پردازد، سپس گذشته را مطالعه می کند و موضوعات روز را مطالعه می کند و از ارتباط بین همه موضوعات پیشران ها را استخراج می کند تا بتواند حداقل ۴ سنیاریو محتمل را آینده‌نگاری کند.

همیشه در مباحث آینده پژوهی و بخصوص این مقاله با عنوان آینده پژوهی انقلاب صنعتی چهارم ۲۰۲۵، سنت‌های الهی بعنوان یک مولفه بنیادین در زیر ساختار پژوهش آینده دیده شده است.

چرا که فرض کنید کتاب های مقدس همیشه نگاهی به آینده، آخر الزمان و یا برگشت انسان پس از مرگ و یا دنیای پس از مرگ داشته است و این امر بعنوان یک دکترین در نظر گرفته می شود.

دکترین Doctrine  یا رهنامه: مجموعه‌ای از باورها، رهنمودها و آموزه‌های توصیفی است به شرط آنکه برای مقصودی عملیاتی سازمان یابند و نقش راهنما و چهارچوب را بازی کنند. دکترین، فراتر از راهبرد و بنابراین فراتر از سیاست و خط مشی است.

همانطور که در تصویر فوق مشاهده می کنید، آینده مجموعه ای از پیشران های در هم تنیده با روندها که منجر به رویدادهایی می شوند، شکل می گید. این رویدادها تصاویری از آینده را متصور می شوند تا آینده بر اساس تصمیمات اتخاذ شده مبطنی بر تصاویر آینده محتمل، شکل گیرد.

آینده‌پژوهی با رویکرد اصول الهی و تاریخی

تحلیل آینده جهان بر اساس اصول الهی، تاریخی و منطبق یر آینده پژوهی انقلاب صنعتی چهارم ۲۰۲۵ نیازمند بررسی سه لایه کلیدی است:

1. الهیات و روایات دینی: در متون مقدس، نگاه به آینده اغلب از طریق پیش‌بینی‌های متافیزیکی و آخرت‌شناسی (Eskatology) صورت می‌گیرد. همانطور که در آیات و متون اسلامی و همچنین انجیل و دیگر ادیان آمده است، نوعی نظم برتر الهی وجود دارد که حوادث زمینی را شکل می‌دهد. بر اساس این دیدگاه، انسان‌ها در چارچوبی الهی قرار دارند و تاریخ در راستای اراده الهی به سمت آینده‌ای خاص پیش می‌رود. مفاهیمی همچون ظهور امام زمان (عج) در تشیع و مسیح موعود در مسیحیت از این نوع پیش‌بینی‌ها هستند و چون یهودیان تندرو مثل صیهونیسم بر ظهوری پیامبر خویش اعتقادی ندارند بنابریان بر خون خواهی ادیان دیگر همیشه در مبارزه مستقیم و غیر مستقیم بوده اند.
2. تحلیل تاریخی و آینده‌پژوهی: از نظر تاریخی، من اشاره به دو دوره فساد بنی‌اسرائیل و دخالت الهی در دو مرحله دارم. اولین دوره ممکن است به جنگ جهانی دوم و کشتار هولوکاست تعبیر شود. در آینده‌پژوهی، یکی از روش‌های کلیدی، بررسی روندها (trends)  است که شامل مطالعه گذشته و روندهای کنونی برای پیش‌بینی آینده است. در این چارچوب، اتفاقات و حوادثی که با تحولات تاریخی و اجتماعی همخوانی دارند، می‌توانند به عنوان پیشران‌های آینده تحلیل شوند. بر اساس تحلیل من، جنگ جهانی سوم ممکن است یکی از این نقاط عطف باشد.
3. روندهای معاصر و پیشران‌ها: جهان معاصر با چالش‌هایی از جمله نابرابری اقتصادی، توسعه فناوری‌های پیشرفته، تغییرات زیست‌محیطی، رقابت‌های ژئوپلیتیکی و تنش‌های مذهبی مواجه است. من به تأثیرات اقتصادی و تکنولوژیکی یهودیان بر جهان اشاره کردم. در چارچوب آینده‌پژوهی، این مسائل را می‌توان به عنوان روندها و پیشران‌هایی در نظر گرفت که می‌توانند آینده را به طور قابل توجهی تحت تأثیر قرار دهند.

با تلفیق این سه رویکرد می‌توان سناریوهای محتملی برای آینده ارائه داد. در رویکرد دینی، یک سناریو ممکن است به سمت تحقق وعده‌های الهی و ظهور منجی پیش برود، در حالی که رویکرد تاریخی به تنش‌های جهانی و تغییرات ژئوپلیتیک همچون جنگ جهانی سوم اشاره دارد. در نهایت، آینده‌پژوهی مدرن این تحولات را بر اساس روندهای موجود تحلیل می‌کند و امکان‌های مختلفی برای آینده جهان متصور می‌شود.

با توجه به این نکات، می توان چهار سناریو را در آینده جهان مد نظر داشته باشید:

1. سناریوی ظهور منجی و جنگ جهانی سوم: در این سناریو، نیروهای مذهبی و الهی به طور قوی وارد میدان شده و تغییرات بزرگی مانند نابودی نیروهای ظلم و ظهور منجی شکل می‌گیرد.
2. سناریوی کنترل تکنولوژیکی و اقتصادی: در این سناریو، نیروهای اقتصادی و تکنولوژیکی جهان، به ویژه قدرت‌های تکنولوژیک و مالی مانند یهودیان و کشورهای بزرگ، همچنان نقش غالبی در شکل‌دادن به آینده بازی می‌کنند.
3. سناریوی تغییرات اقلیمی و اجتماعی: این سناریو بر اساس روندهای زیست‌محیطی و تغییرات اقلیمی شکل می‌گیرد که به تغییرات عمده در نظام‌های اقتصادی، اجتماعی و سیاسی جهان منجر می‌شود.
4. سناریوی انقلاب‌های مردمی و دگرگونی‌های سیاسی: در این سناریو، انقلاب‌های مردمی و نارضایتی‌های اجتماعی به فروپاشی دولت‌ها و تغییرات بزرگ سیاسی منجر می‌شوند که ممکن است به جنگ‌ها یا ظهور نظام‌های جدید بینجامد.

این چهار سناریو می‌تواند به عنوان چارچوبی برای آینده‌پژوهی استفاده شود، و هر یک از آنها بر اساس پیشران‌های موجود در جهان، مانند اقتصاد، دین، سیاست و تکنولوژی، به وقوع بپیوندند.

آینده‌پژوهی با رویکرد انقلاب صنعتی چهارم

برای تحلیل آینده پژوهی انقلاب صنعتی چهارم ۲۰۲۵ و پیش‌بینی سناریوهای آینده با توجه به عصر جدید ستاره‌شناسی (مانند ورود به عصر دلو از نظر برخی مکاتب) و انقلاب صنعتی چهارم، نیاز به بررسی چندین مولفه است: تحولات تکنولوژیکی، جغرافیای سیاسی، اقتصاد جهانی، تغییرات اجتماعی و زیست‌محیطی. انقلاب صنعتی چهارم، مبتنی بر ادغام فناوری‌های پیشرفته مانند هوش مصنوعی، رباتیک، بلاکچین، اینترنت اشیا (IoT) و بیوتکنولوژی است که ساختارهای اجتماعی، اقتصادی و سیاسی را به طور اساسی تغییر خواهد داد.

1.  سناریوی تکنو-ژئوپلیتیک

در این سناریو، بازیگران اصلی جهانی به سرعت در حال تطبیق با انقلاب صنعتی چهارم هستند و فناوری‌های پیشرفته به یکی از مهم‌ترین عوامل قدرت تبدیل می‌شوند. کشورهایی چون آمریکا، چین، روسیه، انگلستان، ایران و اسرائیل و اتحادیه اروپا بر اساس توانایی‌شان در استفاده از این فناوری‌ها، موقعیت‌های متفاوتی خواهند داشت:

• آمریکا: با تسلط بر صنایع فناوری پیشرفته و سرمایه‌گذاری عظیم در هوش مصنوعی و بیوتکنولوژی، آمریکا در این سناریو همچنان یکی از پیشروترین کشورهای جهان در حوزه تکنولوژی خواهد بود. تسلط بر فناوری‌های نظامی و شبکه‌های جهانی اطلاعات نیز به این کشور کمک می‌کند که موقعیت خود را به عنوان قدرت برتر حفظ کند. در رقابت با چین، آمریکا احتمالاً تمرکز بیشتری روی حفظ نفوذ اقتصادی و سیاسی خود خواهد داشت.
• چین: چین به سرعت در حال تبدیل شدن به قطب تکنولوژیکی و اقتصادی است. در این سناریو، با توجه به توسعه گسترده زیرساخت‌های تکنولوژیک و هوش مصنوعی، چین می‌تواند به یکی از رهبران اصلی انقلاب صنعتی چهارم تبدیل شود. سیاست‌های دولت چین برای کنترل و نظارت اجتماعی از طریق فناوری‌های دیجیتال می‌تواند مدل حکومتی جدیدی ایجاد کند که باعث تقویت موقعیت آن در جهان شود.
• روسیه: روسیه با تمرکز بر منابع انرژی و تسلیحات نظامی، ممکن است از لحاظ تکنولوژیکی به اندازه چین یا آمریکا پیشرفت نکند، اما به دنبال ائتلاف‌های راهبردی و بهره‌برداری از تحولات ژئوپلیتیکی خواهد بود. سیاست‌های روسیه به احتمال زیاد بر ایجاد ائتلاف‌های ضد غربی با چین و ایران و نفوذ در کشورهای آسیایی و خاورمیانه تمرکز خواهد داشت.
• انگلستان: بریتانیا، پس از برگزیت، به دنبال ایجاد ائتلاف‌های جدید با آمریکا و کشورهای دیگر خواهد بود و نقش مهمی در توسعه فناوری‌های مالی، به ویژه در حوزه فین‌تک و بلاکچین ایفا خواهد کرد. انگلستان همچنان به عنوان یک بازیگر کلیدی در حوزه‌های مالی و تکنولوژیکی باقی خواهد ماند و احتمالا به دنبال تقویت روابط با کشورهای آسیا و اقیانوسیه خواهد بود.
• ایران: ایران در این سناریو در دو مسیر حرکت می‌کند. از یک طرف، تحت فشار تحریم‌های اقتصادی، ایران ممکن است تلاش کند به سمت خودکفایی تکنولوژیکی و توسعه توانایی‌های داخلی در حوزه‌هایی مانند انرژی‌های نو و بیوتکنولوژی برود. از طرف دیگر، موقعیت ژئوپلیتیکی ایران و نقش آن در خاورمیانه همچنان اهمیت زیادی دارد و ایران تلاش خواهد کرد از تحولات تکنولوژیک برای افزایش نفوذ منطقه‌ای و مقابله با تهدیدات خارجی استفاده کند.
• اسرائیل: اسرائیل به عنوان یکی از پیشگامان تکنولوژی‌های پیشرفته و نوآوری، به ویژه در حوزه‌های امنیت سایبری، هوش مصنوعی و بیوتکنولوژی، موقعیت قوی خود را حفظ خواهد کرد. از آنجایی که امنیت ملی اسرائیل بسیار وابسته به توانمندی‌های تکنولوژیکی‌اش است، این کشور به طور فعال به گسترش همکاری‌های تکنولوژیکی و اطلاعاتی با آمریکا و اروپا ادامه خواهد داد.

۲٫ سناریوی چندقطبی و رقابت ژئوپلیتیک

در این سناریو، قدرت‌های جهانی به صورت چندقطبی با هم رقابت خواهند کرد. انقلاب صنعتی چهارم به برخی از کشورها کمک می‌کند تا با فناوری‌های جدید اقتصادی و نظامی نفوذ خود را افزایش دهند.

• آمریکا و چین همچنان دو قدرت اقتصادی و نظامی برتر جهان خواهند بود. رقابت اقتصادی و تکنولوژیک بین این دو کشور تشدید می‌شود و ممکن است به تقابل‌های بیشتری در حوزه تجارت، فناوری و حتی جنگ سرد تکنولوژیک منجر شود.
• روسیه با استفاده از منابع طبیعی، قدرت نظامی و اتحاد با کشورهایی مانند چین و ایران، تلاش خواهد کرد به عنوان یک بازیگر کلیدی در حوزه‌های ژئوپلیتیکی باقی بماند. نفوذ روسیه در اروپا و خاورمیانه همچنان یک چالش جدی برای آمریکا و ناتو خواهد بود.
• انگلستان به عنوان یک بازیگر مستقل پس از برگزیت، تلاش خواهد کرد با ایجاد روابط استراتژیک و همکاری‌های اقتصادی و تکنولوژیک با آمریکا، اروپا و آسیا نقش خود را در آینده چندقطبی جهان حفظ کند.
• ایران همچنان در حوزه‌های انرژی، امنیت و ژئوپلیتیک بازیگری کلیدی خواهد بود. انقلاب صنعتی چهارم ممکن است به ایران کمک کند تا با استفاده از انرژی‌های نو و تکنولوژی‌های پیشرفته در حوزه‌های نظامی و اقتصادی، نفوذ خود را در خاورمیانه تقویت کند. نقش ایران به عنوان یک بازیگر چالشگر برای غرب، به ویژه اسرائیل، همچنان برجسته خواهد بود.
• اسرائیل با استفاده از توانایی‌های نظامی و تکنولوژیکی خود، به عنوان یک قطب پیشرو در امنیت سایبری و تکنولوژی‌های دفاعی باقی خواهد ماند. اسرائیل تلاش خواهد کرد از طریق ائتلاف‌های بین‌المللی و همکاری‌های نظامی و تکنولوژیک با غرب، امنیت و موقعیت خود را در خاورمیانه تثبیت کند.

۳٫ سناریوی جهان تحت سلطه فناوری

در این سناریو، فناوری‌های پیشرفته همه‌جانبه‌نگر مانند هوش مصنوعی، بیوتکنولوژی، و اینترنت اشیا نقش کلیدی در تعریف قدرت‌های جهانی بازی می‌کنند. بازیگرانی که بتوانند به سرعت از این فناوری‌ها بهره ببرند، به برتری خواهند رسید:

• آمریکا و اسرائیل: به عنوان قطب‌های نوآوری در حوزه‌های امنیت سایبری و فناوری‌های نظامی، همچنان قدرت‌های اصلی خواهند بود. این کشورها از شبکه‌های جهانی اطلاعات و نوآوری‌های تکنولوژیک برای کنترل اطلاعات و امنیت استفاده می‌کنند.
• چین: با تمرکز بر گسترش فناوری‌های دیجیتال و نظارتی، به یکی از قدرتمندترین کشورهای جهان تبدیل می‌شود که از سیستم‌های مبتنی بر هوش مصنوعی برای کنترل جمعیت و ارتقای توانایی‌های نظامی و اقتصادی خود بهره می‌برد.
• روسیه: با تمرکز بر نفوذ در حوزه‌های سایبری و نظامی، به عنوان یک بازیگر کلیدی در فضای دیجیتال و امنیت جهانی باقی می‌ماند، هرچند ممکن است از لحاظ نوآوری از چین و آمریکا عقب بماند.
• ایران: در این سناریو، ایران ممکن است از طریق توسعه فناوری‌های داخلی و همکاری با کشورهای شرقی (چین و روسیه) در حوزه‌های نظامی و اقتصادی، موقعیت خود را تقویت کند.

۴٫ سناریوی تجزیه جهانی و انقلاب‌های مردمی

در این سناریو، افزایش نابرابری‌های اجتماعی، تغییرات اقلیمی و ناامنی‌های اقتصادی به شورش‌های گسترده و ناآرامی‌های داخلی در بسیاری از کشورها منجر می‌شود:

• ایران و روسیه ممکن است شاهد تحولات داخلی و شورش‌های مردمی باشند که موجب تغییرات عمده در ساختارهای حکومتی و اقتصادی شود.
• چین و آمریکا همچنان با نارضایتی‌های داخلی مواجه خواهند بود، اما به دلیل قدرت اقتصادی و تکنولوژیک خود، این کشورها قادر به کنترل بحران‌های داخلی و حفظ قدرت جهانی خود خواهند بود.
• انگلستان ممکن است با مشکلات اقتصادی و اجتماعی پس از برگزیت دست‌وپنجه نرم کند و این موضوع منجر به تغییرات عمده در ساختار سیاسی و اجتماعی آن شود.

آینده‌پژوهی با رویکرد مدرن

برای آینده پژوهی انقلاب صنعتی چهارم ۲۰۲۵، وقوع جنگ جهانی سوم بر اساس جبهه‌بندی‌های شرق و غرب و انتقال قدرت از غرب به شرق، به نوعی انعکاسی از برخی تحلیل‌های ژئوپلیتیکی و الهیاتی است که از مدت‌ها پیش مطرح شده‌اند. این گونه تحلیل‌ها معمولاً بر مبنای پیش‌بینی‌های مذهبی و آینده‌پژوهی سنتی در کنار مشاهدات سیاسی شکل می‌گیرند. اما برای بررسی اینکه آیا این سناریو‌ها واقعاً محتمل هستند یا خیر، باید به چند نکته کلیدی توجه کرد:

1. تحولات ژئوپلیتیکی و احتمال وقوع جنگ جهانی سوم

• تقسیم‌بندی شرق و غرب: جبهه‌بندی شرق و غرب به معنای سنتی آن هنوز در برخی موارد صادق است، اما امروز جهان بیشتر چندقطبی است و قدرت‌های نوظهور (مانند چین و روسیه) در حال ایجاد توازن جدیدی هستند. احتمال وقوع یک جنگ جهانی به شکل کلاسیک (با تقابل مستقیم و همه‌جانبه بین دو بلوک بزرگ) به دلیل تغییرات در استراتژی‌های جنگی و ظهور جنگ‌های ترکیبی (هیبریدی) کمتر به نظر می‌رسد. این بدان معنا نیست که تنش‌ها وجود ندارند، بلکه شکل جنگ‌ها تغییر کرده است و بیشتر به سمت جنگ‌های نیابتی، سایبری و اقتصادی متمایل شده است.
• ایران و اسرائیل: تقابل بین ایران و اسرائیل از منظر جغرافیای سیاسی و نظامی یکی از کانون‌های تنش در خاورمیانه است. وقوع درگیری‌های نظامی بین این دو کشور، به ویژه با افزایش حمایت‌های قدرت‌های جهانی از هر دو طرف، محتمل است. اما به راه افتادن یک جنگ جهانی که همه قدرت‌ها را درگیر کند، نیازمند تحریکاتی بزرگتر از درگیری‌های منطقه‌ای است.
  
  ۲٫   انتقال قدرت از غرب به شرق
• چین و تا حدی روسیه به عنوان قدرت‌های بزرگ شرقی به سرعت در حال تقویت موقعیت خود در جهان هستند. انقلاب صنعتی چهارم و سرمایه‌گذاری‌های کلان این کشورها در فناوری‌های نوین و اقتصاد دیجیتال می‌تواند منجر به تغییر در توازن قدرت شود. چین، با تسلط اقتصادی و تکنولوژیک، در حال افزایش نفوذ خود است و این موضوع ممکن است به تضعیف اقتصادی آمریکا منجر شود. اما این انتقال قدرت به شکل تدریجی است و به دلیل ساختارهای پیچیده اقتصادی و نظامی جهانی، نمی‌توان یک تغییر قدرت ناگهانی و تمام عیار را در یک دوره کوتاه مدت انتظار داشت.
  
  ۳٫ فروپاشی لندن و تضعیف یهودیان

• فروپاشی لندن به عنوان یکی از مراکز قدرت مالی جهانی، نیازمند تحولات بزرگ سیاسی و اقتصادی است. اگرچه بحران‌های اقتصادی و اجتماعی می‌توانند بریتانیا را تضعیف کنند، اما پیش‌بینی یک فروپاشی کلی دشوار است.
• تضعیف یهودیان: یهودیان و اسرائیل به طور تاریخی از حمایت‌های گسترده اقتصادی و نظامی از سوی غرب (به‌ویژه آمریکا) برخوردار بوده‌اند. در صورت وقوع تغییرات ژئوپلیتیکی بزرگ یا جنگ، قدرت اسرائیل می‌تواند به چالش کشیده شود، اما این موضوع بستگی به ائتلاف‌های منطقه‌ای و جهانی خواهد داشت.
  
  ۴٫ پایتخت جدید و اروپای دوم در خاورمیانه
• ایده‌ای که بیت‌المقدس به عنوان پایتخت جدید یک جهان خاورمیانه‌ای متحد و جایگزین انگلستان شود، به لحاظ سیاسی و مذهبی بسیار پیچیده است. بیت‌المقدس از دیرباز مرکز مناقشات بین ادیان و گروه‌های سیاسی مختلف بوده و تحقق چنین سناریویی نیازمند تغییرات گسترده در منطقه و جامعه بین‌المللی است. به نظر می‌رسد این فرض بیشتر مبتنی بر دیدگاه‌های مذهبی و نمادین باشد و می توان یک پیش‌بینی کاملاً عملیاتی باشد.
  
  ۵٫  تحلیل آینده‌پژوهی بر مبنای این جمع‌بندی
• سناریوهای محتمل:
  • جنگ نیابتی در خاورمیانه: تقابل‌های بین ایران، اسرائیل و نیروهای نیابتی همچنان یک سناریوی محتمل است. این جنگ‌ها می‌توانند زمینه‌ساز افزایش تنش‌ها و شاید درگیری‌های گسترده‌تر منطقه‌ای شوند.
  • انتقال اقتصادی قدرت به شرق: چین و تا حدی روسیه در حال تقویت قدرت اقتصادی و تکنولوژیک خود هستند و این می‌تواند به مرور تضعیف اقتصادی غرب را به دنبال داشته باشد. اما این تغییر توازن به سرعت و به طور ناگهانی رخ نخواهد داد.
  • فروپاشی‌های اقتصادی: بحران‌های اقتصادی در بریتانیا و برخی کشورهای غربی ممکن است باعث تغییرات سیاسی و اجتماعی شود، اما فروپاشی کامل قدرت‌های غربی در کوتاه مدت کم احتمال است.

جمع بندی نهایی:

در آخر جنگ جهانی سوم به اراده خداوند باید اتفاق بی افتد و این بار هم مرکز جنگ در خاورمیانه است بین ایران و اسرائیل و هم دستان خود.

جبهه شرق و غرب جبهه غرب: یهودیان، آمریکا، انگلیس، اتحادیه اروپا (برخی از کشورهایش)

جبهه شرق: ایران، روسیه، لبنان، چین، کره شمالی، برخی از اعراب و در آخر ژاپن به کمک‌ ایران می آید.

بنظرم شروع جنگ اصلی مارس ۲۰۲۵ خواهد بود که قدرت از غرب به شرق طی زمانی طولانی تر منتقل می شود.

فروپاشی لندن را خواهیم دید. قدرت گرفتن چین و توزیع قدرت از آمریکا به چین.

احتمالا اروپای دوم خاورمیانه ای جدید با تضعیف یهود خواهد بود و پایتخت آن بجای انگلستان بیت المقدس جدیدی خواهد بود.

این ترکیب آینده‌پژوهی جبهه های جنگ جهانی سوم را شکل خواهند داد.

دکتر سعید میرزائی

پنجشنبه ۱۲ مهر ۱۴۰۳

https://northstarbusiness.ir

The post آینده پژوهی انقلاب صنعتی چهارم ۲۰۲۵ appeared first on بلاگ رشد ستاره شمالی.

اقتصاد دیجیتال یکی از ابعادی است که توجه بسیاری از سیاست‌گذاران، سرمایه‌گذاران، کسب و کارها و محققین را به خود جلب کرده است. این مفهوم، هم موجب تغییرات قابل توجه در فرآیندهای کسب‌وکارهای موجود و مدل‌های کسب‌وکار آن‌ها شده است و هم حوزه‌های جدیدی را در دنیای امروز به وجود آورده است که ارزش‌افزوده قابل توجهی در مقایسه با بخش‌های سنتی اقتصاد خلق کرده است. بنابراین آینده‌پژوهی اقتصاد دیجیتال می تواند در تدوین استراتژی های کسب و کارها رویکرد جدیدی ایجاد کند. این امر خودو به خود مسبب روی اوردن کسب کار ها به روشه های هک رشد شده است.

اگر بخواهیم آینده‌پژوهی اقتصاد دیجیتال را بررسی کنیم بیماری کرونا تحول بسار متفاوتی را در زندگی ما و نحوه انجام تجارت و تبادالات مالی تغییر داده است. در حال حاضر، ما تازه در آغاز یک سفر طولانی به آینده در دنیای پسا همه گیری (Post-pandemic) یا پسا کرونا (Post-COVID-19 World) هستیم. هدف این مقاله ارائه چشم‌اندازی از آینده‌های احتمالی اقتصاد دیجیتال با توجه به تأثیر آن بر جامعه، دولت و جامعه تجاری ما است که شامل مدل های تجاری جدید عملی و ممکن است که بر محیط کسب و کار اقتصاد گردشی (Circular Economy) تمرکز دارند. در ادامه، محرک های کلیدی و سناریوهای قابل قبول را ترسیم می کنم.

سناریوهای پسا همه گیری

با در نظر گرفتن دو محرک کلیدی تغییر (U1 و U2)، چهار سناریو را برای آینده شناسایی می شود که به شرح زیر است:
اقتصاد خاموش (Shut-in)، شناسه سلامت جهانی، اقتصاد دایره ای و لنینیسم دیجیتال. شکل ۱ دو محرک کلیدی را که عبارتند از پیشرفت های اکوسیستم (Ecosystem) و فناوری سلامت (یا به طور خلاصه HealthTech) نشان می دهد.

در ماه‌ها و سال‌های آینده، تحولات مخرب و نوآورانه پاسخ‌های متفاوتی را به شیوع جهانی می‌طلبد. به منظور آمادگی برای طیف وسیعی از نتایج احتمالی، سناریوهای زیر ارائه شده‌اند و من معتقدم که در نظر گرفتن آنها می‌تواند به عنوان خروجی در حمایت از فرآیند یافتن پاسخ‌های انعطاف‌پذیر و انعطاف‌پذیر عمل کند:

اقتصادی خاموش ” کنترل از راه دور برای ماندن ” (سناریو ۱)

در اقتصاد خاموش پاسخ به همه‌گیری تا کنون، قفل کردن مردم (lock-down) و تعطیلی عملیات برای محدود کردن سرایت بود. دفترهای خانگی (Home-office) و آموزش در خانه و از راه دور به یک هنجار جدید تبدیل شده است. تا زمانی که واکسنی وجود نداشته باشد، ماندن در خانه و محدود کردن تماس های شخصی از معدود محافظت ها در برابر همه گیری است. از این رو، خدمات کسب و کار آنلاین به رشد خود ادامه خواهند داد و کسب و کارهای بیشتری در صورت امکان دیجیتالی خواهند شد. دسترسی از راه دور و کار باقی می ماند. توسعه از «shut-in-home» به «اshut-in economy» تغییر خواهد کرد (Smiley, 2020). دیجیتالی شدن و هوش مصنوعی توسعه محصولات آنلاین و خدمات (عمومی) را بیشتر پیش خواهد برد.

شناسه سلامت جهانی ” کلید هویت جدید ضروری است ” (سناریو ۲)

در این سناریو شناسه سلامت جهانی یک کلید هویت جدید ضروری است. نه تنها پاسپورت فرد، بلکه شناسه سلامت جهانی جدید مجوز ورود به کشور یا دسترسی به امکانات را فراهم می کند (Mozur et al., 2020). در فرآیند شناسنامه سلامت جهانی، خدمات جدید همچنین می تواند منجر به مدیریت هویت غیرمتمرکز (DID: Decentralized Identity) شود که فرآیند صدور اسناد شخصی حقوقی را ساده می کند. با این حال، اجرای همه حقوق حفاظت از داده‌ها طبق مقررات عمومی حفاظت از داده‌ها (GDPR) برای شرکت‌کنندگان در اکوسیستم بسیار مهم است، به عنوان مثال فردی که داده‌ها را وارد می‌کند باید آن‌ها را نیز کنترل کند. GDPR برای حفظ حریم خصوصی و امنیت توسط اتحادیه اروپا (EU) به اجرا گذاشته شد و در حال حاضر «سخت‌ترین قانون حفظ حریم خصوصی و امنیت در جهان است و یک محیط تجاری قوی با قوانین و مسئولیت‌های کاملاً مشخص را تضمین می‌کند» (GDPR، ۲۰۲۰).

اقتصاد دایره‌ای «شامل پایداری» (سناریو ۳)

برای حفظ و ایجاد پایدرای (Sustainability) حتما حمایت اقتصاد دایره ای فراگیر نیاز هست. اقتصاد دایره ای که لزوم پایداری را در کسب و کارها پر اهمیت می کند، داشتن یک پیش شرط ضروری، سیاست ها و مقررات دولتی (از جمله CO _۲ مدل‌های مالیاتی و قیمت‌گذاری)، مدل‌های کسب‌وکار جدیدی که در آنها پایداری در کانون توجه قرار دارد، پدیدار خواهند شد. دیجیتالی شدن می تواند راه را از «اینترنت اشیا (IoT) به اقتصاد اشیا (EoT)» هموار کند (IBM, 2020) که در آن یک اکوسیستم یکپارچه و کل نگر قلب را تشکیل می دهد. اکوسیستم را می توان مانند یک پرونده دیجیتالی مدیریت کرد (به عنوان مثال فناوری دفتر کل توزیع شده (DLT)) که در آن تمام اطلاعات مرتبط در مورد کل چرخه عمر محصولات و خدمات ذخیره می شود، به عنوان مثال در یک زنجیره بلوکی (آکسفورد، ۲۰۱۹). تنها نقطه تماس می تواند شناسه سلامت جهانی جدید برای مصرف کننده و شناسه تجاری دیجیتال برای فروشنده باشد. شکل ۲ مفهوم اقتصاد دایره ای با فناوری بلاک چین را نشان می دهد.

به منظور محافظت از خود در برابر سرایت، هوش مصنوعی به پلیس سلامت و لنینیسم دیجیتال (Digital Leninism) تبدیل خواهد شد. رویکرد در حال هموار کردن راه است  (Nass, 2019). این بدان معنی است که مقامات دولتی، منطقه ای و محلی در مورد یک شخص بسیار بیشتر از امروز می دانند. ما می‌توانیم این پیشرفت را در چین یا سنگاپور ببینیم زیرا کنترل دیجیتالی به مهار گسترش ویروس کمک کرده است (Lichfield, 2020). در اسرائیل، جمع آوری و جابجایی افراد با ردیابی داده های تلفن همراه شهروندان به طور موثر کنترل شده است. نظارت بیشتر و فناوری دسترسی به استاندارد جدید تبدیل خواهد شد و به شخص اجازه ورود به یک مرکز، سینما، رستوران یا کشور را می دهد. این به وضوح دنیای «برادر بزرگ در حال تماشای شماست» است که همه چیز در آن ذکر شده است. فعالیت‌های مشکوک یا احتمالی توسط الگوریتمی در نظر گرفته می‌شود که از یادگیری ماشین و هوش مصنوعی حداکثر استفاده می‌کند. بسته به نظام سیاسی و قوانین، توسعه با سرعت های متفاوتی صورت می گیرد.

منابع:

– Journal of Futures Studies

– Frommelt O. C. (2020). 360° Vehicle Life Cycle Management with Blockchain Technology. IfM-Impulse, Institut für Management, Salzburg, Issue #18, p. 14-21.

– GDPR.eu. (2020). GDPR Archives – GDPR.eu. [online]Available at: https://gdpr.eu/tag/gdpr/ [Accessed 10 July 2020].

– IBM. (2020). The Economy of Things. [online]Available at: https://www.ibm.com/thought-leadership/institute-business-value/report/economyofthings [Accessed 12 May 2020].

– Lichfield, G. (2020). We’Re Not Going Back To Normal. [online]MIT Technology Review. Available at: <https://www.technologyreview.com/2020/03/17/905264/pandemic-social-distancing-18-months/> [Accessed 11 June 2020].

– Mozur, P., Zhong R. and Krolik A. (2020). In Coronavirus Fight, China Gives Citizens A Color Code, With Red Flags. [online]Nytimes.com. Available at: <https://www.nytimes.com/2020/03/01/business/china- coronavirus-surveillance.html> [Accessed 10 May 2020].

– Nass, M. (2019). Digital-Leninismus. [online]Zeit.de. Available at: <https://www.zeit.de/2019/48/china-hongkong-ueberwachung-unterdrueckung-digital-leninismus> [Accessed 9 June 2020].

– Oxford. (2019). Oxford Blockchain Strategy Programme. Course outline. Said Business School, University of Oxford.

– Smiley, L. (2020). The Shut-In Economy. [online]Medium. Available at: <https://medium.com/matter/the-shut-in-economy-ec3ec1294816> [Accessed 12 June 2020]

– Digital Leninism: The Complex, Dangerous Relationship Between Tech Giants and the Chinese Communist Party

ترجمه و تالیف: دکتر سعید میرزائی

The post آینده‌پژوهی اقتصاد دیجیتال appeared first on بلاگ رشد ستاره شمالی.

خرد جمعی یا هوش جمعی (Wisdom of the crowd)

خرد جمعی یا هوش جمعی (Wisdom of the crowd) میانگین برآیند نظرات گروهی از افراد به جای استفاده از یک فرد متخصص می باشد.
پژوهشگران بر این باور هستند که هوش جمعی از آنجا برمی آید که افراد گروه تا چه اندازه با یکدیگر همکاری می‌کنند. برای نمونه، گروه‌هایی که افراد آن را کسانی با “حساسیت اجتماعی” افزون تر تشکیل می دادند دارای خرد جمعی بالاتری بودند.

کریستوفر کبریس، یک روانشناس و استادیار روان شناسی در یونیون کالج نیویورک می گوید: “حساسیت اجتماعی به این ارتباط دارد که اعضاء تا چه اندازه به خوبی احساسات یکدیگر را درک می‌کنند.”
ولی او می افزاید که: “همچنین در گروه‌هایی که یک فرد نقش چیره داشت، این گروه‌ها از هوش جمعی کمتری، در مقایسه با گروه‌هایی که در آن‌ها جریان بحث چرخش متعادل تری داشت، برخوردار بودند.”

استفاده از خرد جمعی در آینده پژوهی و تحقیقات بازار

ایجاد کارگروه‌های اندیشه ورزی، اتاق‌های فکری که بتوان از خرد جمعی در جهت تصمیمات خبرگان در حوزه های مختلف استفاده نمود و میانگین نظرات آن، خرد جمعی گویند.
معمولاْ در تحقیقات بازاریابی با تحقیق در یک جامعه آماریِ قابل تعمیم مشخص بر اساس مدل مورگان، می توان نتایج را به جامعه هدف تعمیم داد و تحلیل و تصمیم گیری های استراتژیک را با استفاده از این خرد جمعی درست تر و دقیق تر انجام داد.
همچنین علم آینده پژوهی با استفاده از خرد جمعی خبرگان به نتایج و تحلیل روندهای آینده می پردازد.

وقتی شرایط برای خرد جمعی فراهم باشد، گروه بزرگی از جامعه آماری که لزوماً متخصص هم نیستند، تجمیع میانگین پاسخ های آنها می تواند در حد متخصص‌ها یا حتی بهتر از آنها علم کند.

این فرآیند برای انواع پرسش های مطرح در کسب و کار، فروش، بازاریابی، پیش‌بینی روندهای اقتصادی و سیاسی، آزمایشات علمی و غیره مورد استفاده قرار می گیرد.

واقعیت خرد جمعی

در واقع هر وقت عده زیادی را کنار هم جمع نماییم و از ایشان نظرسنجی کنیم، خرد حمعی اتفاق نمی افتد. مشکل رایج نکته ای است که به Groupthink معروف است. تفکر گروهی یا همان Groupthink بدین معناست که افکار جمع روی فرد تاثیر می گذارد و به زبان دیگر رفتار جمعی بر رفتار فردی تاثیر بسازیی دارد. این مفهوم در کتابی به نام The Wisdon of Crowds اثر James Surowiecki  کامل توضیح داده شده است که نویسنده چهار عامل برای به وجود آمدن خرد جمعی را لازم می داند که به شرح ذیل می باشد:

۱- تنوع آرا

اگر یک حجم نمونه از جامعه آماری کاملاْ هم‌رای را بعنوان نمونه جامعه ای انتخاب کنبم، بعلت عدم راعایت تنوع آرا در نظر سنجی ها نتیجه مناسبی کسب نخواهیم نمود. بنابراین بهتر است که از جامعه آماری مختلف، پراکنده و تصادفی که با تجربه‌ها، دانش و نظرات مختلف کنار هم جمع شده اند، نظر سنجی نمود. بنایراین پراکندگی و تصادفی بودن و تنوع آرا در تجزیه و تحلیل داده ها امری بسیار مهم است. البته در تحقیقات بازاریابی ما از داده های تصادفی بازار مورد هدف خود را کشف می کنیم.

۲- استقلال آرا

افراد نباید روی نظر یکدیگر تاثیر بگذارند. یعنی نظر سنجی می بایستی کاملاً بصورت مستقل و جدا از یکدیگر پرسیده شود. البته در برخی از مطالعات در حوزه بازاریابی و مباحث خلاقیت فقط بهمنظور هم افزایی از اتاق فکر استفاده می شود ولی برای نتیجه گیری در خرد جمعی باید استقلال آرا حفظ شود.

۳- عدم مرکز قدرت:

در مطالعات به روش خرد جمعی، افراد باید به شکلی خودجوش و نامرکزگرا در کنار هم قرار گیرند تا آزادی عقایدشان از بین نرود. این امر موجب می شود که بتواند بصورت آزاد و مستقل پاسخگو باشند تا نتیج تجزیه و تحلیل داده ها قابل تعمیم و مستند باشد.

۴- ترکیب:

در خرد جمعی نظرات افراد می بایستی به شکلی مناسب با هم تجمیع، ترکیب، طبقه بندی و گروه بندی گردد و پس از آن کی بایستی از نظرات جمع آوری شده یک میانگین موزون گرفته شود. این امر باعث می شود تا نتایج بدست آمده از تجزیه و تحلیل داده ها تبدیل به یک خرد (Wisdom) گردد.

نظریه گالتون

قبل از اینکه به نظریه گالتون بپردازیم بهتر است ایشان را بهتر بشناسیم. فرانسیس گالتون (Sir Francis Galton) یک مخترع، جغرافی دان، هواشناس، جستجوگر مناطق حاره‌ای، از پیشگامان علم ژنتیک، مردم‌شناس و آماردان بود. همچنین گالتون پسرعمهٔ چارلز داروین بود. او بنیان‌گذار علم به‌نژادی (اصلاح نژاد انسان) بود که در آن اعتقاد بر این است برخی از نژادها بر برخی دیگر برتری دارند. ایشان را بعنوان پدر آزمون هوش می شناسند و تحلیل آماری به روش امروزی از دیگر ابداعات اوست.

داستان کامل نظریه گالتون

اما یکی از نظزیه های معروف ایشان “نظزیه گالتون” می باشد که ایشان در سال ١٩٠۶، در شهر پلیموت در یک بازار مکاره یک آزمایشی انجام دادند. در آن روز خاص گالتون در بازار مکاره سالیانه‌ای که در غرب انگلستان برگزار می شد مراجعه کرد و انتخاب این محل بدین منظور بود که آنجا، جایی بود که زارعین احشام خود را از گوسفند و اسب و خوک و غیره برای ارزش‌یابی و قیمت‌گذاری به آنجا می‌آوردند.

حضور دانشمندی مانند گالتون در چنان جمعی غیرعادی به نظر می رسید ولی چون گالتون در حوزه هایی چون اندازه‌گیری پارامترهای فیزیکی و ذهنی و مطالعه در خصوص پرورش نسل و … سابقه داشت، به شدت اعتقاد داشت که در یک جامعه تنها تعداد اندکی، مشخصه‌ های لازم برای هدایت سالم آن جامعه را در خود دارند و از همین رو مطالعه مربوط به مسائل وراثت و نیز پرورش نسل، همیشه از علایق وی بود.

او بخش بزرگی از عمر خود را صرف اثبات این نظریه کرده بود که اکثریت افراد یک جامعه فاقد ظرفیت لازم برای اداره جامعه هستند.
آن روز یک مسابقه برگزار می شد که یک گاو نر فربه انتخاب شده بود و در معرض دید عموم در آن بازار مکاره قرار می گرفت. هر کس که تمایل به شرکت در مسابقه را داشت باید ۶ پنس می‌پرداخت و در ازای آن یک وورقه‌ای مهر شده راتحویل می‌گرفت. درآن ورقه بایدتخمین وزن گاو نر نوشته می شد.

پس نزدیک‌ترین تخمین به واقعیت برنده مسابقه بود و جوائزی به صاحب آن برگه تعلق می‌گرفت. آن روز حدود ٨٠٠ نفر در مسابقه شرکت کردند تا شانس خود را بیازمایند. افراد (حجم نمونه جامعه آماری مورد هدف) از انواع تیپ و طبقه‌ای بودند، از قصاب گرفته تا کشاورز و مردم عامی بی تخصص.

گالتون این آزمایش را بعداً بصورت یک مقاله‌ در مجله علمی «طبیعت» منتشر کرد و حجم نمونه خود را به کسانی تشبیه کرد که در مسابقات اسبدوانی شرکت می کنند و بدون کمترین دانشی در موردِ اسب ها و مسابقه و تنها بر اساس شنیده‌های خود از دوستان و آشنایان، رسانه ها و روزنامه و مجلات آن روز و… (مثل بازاریابی دهان به دهان WOM)، بر روی اسبها شرط می‌بستند. اما نتایج به دست آمده از تحقیق برای گالتون بسیار جالب بود؛ میانگینِ موزون نظرات افراد یعنی وقتی با هم جمع شده و معدل گرفته می‌شود در صورتی که متخصص هم نباشند به واقعیت نزدیک است. بنابراین گالتون آن مسابقه را به یک تحقیق علمی تبدیل نمود که بعد ها به نظریه گالتون شهرت یافت.

با خرد جمعی چگونه می توان تصمیمات بهتری گرفت؟

شواهد قوی وجود دارد که برای به حداکثر رساندن دقت، اعضای تیم باید قبل از گردهم آمدن برای تصمیم گیری گروهی، نظرات بصورت مستقل پرسیده شود تا بتوان تصمیمات بهتری گرفت.
تعهد به یک استراتژی تجمیع شده به همان اندازه یک تصمیم ساختاری است که در لحظه تصمیم گیری می شود. بنابراین تجمیع بی طرفانه پاسخ ها مستلزم جریان کار ساختاریافته ای می باشد که پرسش شوندگان از نظرات یکدیگر تاثیر نگرفته باشند یا حداقل کاری کنند تا اجازه ندهند این نظر روند تصمیم گیری را تضعیف کند. به عبارت دیگر با نظرسنجی های ساختاریافته جدا از هم می شود خطای خرد جمعی بسیار کاهش داد و در نتیجه می توان تصمیمات بهتری گرفت.
همانطور که در تصویر ذیل مشاهده می فرمایید در عین حال که بصورت مستقل نظر سنجی انجام می شود، باید در گروه های ساختار یافته متمرکز شده ای نیز نظر سنجی با هدف مشخص پرسیده شود تا از تجمیع پاسخ هایی چون تصویر ذیل (شتر، گاوه، پلنگ) جلوگیری شود.

شرح پژوهش گالتون یا مسابقه

پس از پایان مسابقه و اهداء جوایز، گالتون ورقه‌هائی را که افراد نظرات خود را در خصوص وزن گاو نر منعکس کرده بودند از مسئولین مسابقه به قرض گرفت تا مطالعات آماری خود را بر روی آنان انجام دهد. مجموعا ٧٨٧ نظر داده شده بود. گالتون به غیر از تهیه یک سری منحنی آماری دست به محاسبه میانگینِ نظرات زد.
بدون شک تصور او این بود که عدد مزبور فرسنگ‌ها از عدد واقعی فاصله خواهد داشت چرا که از دید وی افراد خنگ و عقب مانده در آن جمع اکثریت قاطع را تشکیل می‌دادند. بنابراین میانگینِ نظرات حجم نمونه این بود که گاو نر ١١٩٧ پوند وزن دارد! و اما وزن واقعی گاو که در روز مسابقه وزن کشی شد ١١٩٨ پوند بود.

اثبات نظریه گالتون به خودش

بله گالتون اشتباه می‌کرد. تخمینِ جمع میانگین نظرات بسیار به واقعیت نزدیک بود.
بنابراین گالتون بر اساس نتایج نبدست آمده نشان داد که قضاوتهای جمعی و دموکراتیک از اعتبار بیشتری نسبت به آنچه که خودش انتظار داشت، برخوردار هستند.
بنابراین در خرد جمعی نظرات هر فرد دو عنصر را در درون خود نهفته دارد:
۱- اطلاعات درست
۲- اطلاعات نادرست
اطلاعات درست از آن رو درستند که هم ‌جهت هستند و بر روی یکدیگر انباشته می‌شوند اما خطاها و یا اطلاعات نادرست در جهات مختلف و غیرهمسو عمل میکنند بنابراین تمایل به تعدیل یکدیگر دارند و نهایتاً نتیجه این می‌شود که پس از جمع نظرات آنچه که می‌ماند اطلاعات درست است.

خرد جمعی هگل

خرد جمعی هگل، مفهومی است که نشان‌دهنده آگاهی جمعی و روحی است که در طول تاریخ و از طریق تعاملات اجتماعی و فرهنگی شکل می‌گیرد. این خرد، فراتر از خرد فردی است و به نوعی آگاهی جمعی تبدیل می‌شود که جامعه را به سمت پیشرفت و تکامل هدایت می‌کند.

در این قسمت بهتر است هگل را بیشتر بشناسیم تا خرد جمعی هگا را درک کنیم:

گئورگ ویلهلم فریدریش هگل (Georg Wilhelm Friedrich Hegel) فیلسوف بزرگ آلمانی و یکی از پدیدآورندگان ایدئالیسم آلمانی بود. فلسفه هگل با ملزومات ایدئالیسم مطلق که با نام اصالت تصور مطلق نیز شناخته می‌شود. تاریخ‌گرایی و ایدئالیسم او انقلاب عظیمی در فلسفهٔ اروپا به وجود آورد. هگل به مدت دوازده سال در دانشگاه برلین در سمتش باقی‌ماند. وی در ۱۴ نوامبر ۱۸۳۱ در ۶۱ سالگی به علت ابتلاء به وبا درگذشت.

فلسفه هگل

هگل برای دستیابی و کشف حقایق، روش خاصی را عنوان م یکند و آنرا دیالکتیک (Dialectic) نامید. لغت دیالکتیک که از واژه یونانی برگفته شده است، به معنای گفتار و دلیل است و معنای آن، گفتگو و مجادله کردن می باشد. هگل ضدیت و تناقض را به دیالکتیک خود افزود. وی تناقض را پایه فعالیت طبیعت و موجودات دانسته که درصورت عدم وجود چنین تناقض و تضادی، سکون بر آن‌ها حکمفرما بود.

از دیدگاه هگل، دیالکتیک سازش تناقض‌ها و اضداد در وجود اشیاء، ذهن و طبیعت است. همچنین دیالکتیک ازنظر او، سیر مسیری از وحدت به کثرت و از کثرت به وحدت است. هگل معتقد است که دیالکتیک ابزار تحقیق نیست، بلکه عین فلسفه و قاعده فکر و وجود است.

مهم‌ترین نکات درباره خرد جمعی هگل:

• روح مطلق: هگل، خرد جمعی را با مفهوم “روح مطلق” مرتبط می‌داند. روح مطلق، نیروی محرکه‌ای است که در تاریخ جریان دارد و همواره به سمت تحقق کامل خود پیش می‌رود. خرد جمعی، تجلی این روح در سطح جامعه است.
• دیالکتیک: همانطور که در فلسفه هگل در بالا گفته شد، خرد جمعی هگل در یک فرایند دیالکتیکی شکل می‌گیرد. یعنی از طریق تضادها و تعارضات بین ایده‌ها و نیروهای مختلف، به سمت وحدت و آگاهی بالاتر حرکت می‌کند.
• تاریخ: تاریخ برای هگل، نه یک مجموعه اتفاقات تصادفی، بلکه یک فرایند منطقی و هدفمند است که در آن خرد جمعی هگل به تدریج رشد می‌کند.
• دولت: دولت در اندیشه هگل، تجلی عالی‌ترین شکل خرد جمعی است. دولت، نهادی است که از طریق آن، اراده عمومی و منافع جمعی تحقق به شکل یک خردجمعی هگل نمود پیدا می کند.
• آگاهی تاریخی: خرد جمعی هگل، نوعی آگاهی تاریخی است که در آن، افراد خود را بخشی از یک جریان بزرگ تاریخی می‌بینند. این آگاهی، به افراد امکان می‌دهد تا در شکل‌دهی آینده جامعه نقش فعال داشته باشند.

خرد جمعی در فلسفه هگل:

• پویا و در حال تغییر: خرد جمعی هگل، ثابت نیست و همواره در حال تغییر و تحول است.
• جمعی: خرد جمعی هگل، محصول تعاملات اجتماعی و فرهنگی است و به فردی تعلق ندارد.
• هدفمند: خرد جمعی هگل، به سمت یک هدف مشخص یعنی تحقق کامل روح مطلق حرکت می‌کند.
• عقلانی: خرد جمعی هگل، بر اساس منطق و عقلانیت عمل می‌کند.

اهمیت خرد جمعی در فلسفه هگل:

• درک تاریخ: خرد جمعی هگل، کلید درک تاریخ و تحولات اجتماعی است.
• شکل‌گیری جامعه: خرد جمعی هگل، نقش مهمی در شکل‌گیری جامعه و نهادهای اجتماعی دارد.
• توسعه فردی: خرد جمعی هگل، به افراد امکان می‌دهد تا به پتانسیل‌های خود پی ببرند و در جهت رشد و توسعه فردی تلاش کنند.

ناخودآگاه جمعی

در اینجا لازم دانستم که به ناخودآگاه جمعی (The Collective Unconscious) بپردازم زیراکه آزمایش خرد جمعی تاثیرپذیر است از ناخودگاه جمعی.
یونگ در یک سخنرانی در لندن در سال ۱۹۳۶ یکی از جامع ترین و نهایی ترین تعاریف خود را از مفهوم ناخودآگاه جمعی بیان کرد:

«ناخودآگاه جمعی بخشی از روان است که می‌توان آن را به‌طور منفی از ناخودآگاه شخصی متمایز کرد، زیرا این ناخودآگاه، مانند دومی، وجود خود را مدیون تجربه شخصی نمی داند و در نتیجه یک کسب شخصی نیست. در حالی که ناخودآگاه شخصی اساساً از محتویاتی تشکیل شده است که زمانی خودآگاه بوده اند، اما با فراموشی یا سرکوب از آگاهی ناپدید شده اند، محتویات ناخودآگاه جمعی هرگز در آگاهی نبوده و بنابراین هرگز به صورت فردی به دست نیامده است. اما وجود آنها منحصراً مدیون وراثت است. در حالی که ناخودآگاه شخصی بیشتر از عقده ها تشکیل شده است ، محتوای ناخودآگاه جمعی اساساً از کهن الگوها تشکیل شده است.” (CW 9.1, §۸۸).

مفهوم ناخودآگاه جمعی یکی از ارکان مدل روان یونگی است و فرمول بندی آن مراحل مختلفی را طی کرده است. ما می‌توانیم آغاز مفهوم‌سازی آن را در اولین لحظات سفر خلاقانه یونگ در دوره‌ای که او به عنوان روانپزشک در بیمارستان Burghölzli کار می‌کرد دنبال کنیم. در این زمان، یونگ ظهور مضامین اساطیری معمولی یا اسطوره‌شناسی را مشاهده کرد، در توهمات بیماران روان پریش خود. در مصاحبه ای معروف برای بی بی سی در سال ۱۹۵۹، او به مصاحبه کننده، مورگان فریمن، در مورد یک بیمار اسکیزوفرنی خود در Burghölzli گفت که دیدی از یک فالوس خورشیدی داشت. این دید ظاهراً بسیار شبیه به دست نوشته ای از آیین باستانی میترائیسم بود. یونگ در این پدیده اشاره ای به یک فرضیه علمی برای وجود ناخودآگاه فوق شخصی یا جمعی دید (مک گوایر، هال، ۱۹۷۷).

از آن زمان به بعد، یونگ در جستجوی دائمی شواهدی برای فرضیه خود بود. هنگامی که دوره روانپزشکی او در بیمارستان بورگولزلی در سال ۱۹۰۹ به پایان رسید، یونگ مطالعه گسترده ای را در مورد اسطوره شناسی مردم از سراسر جهان انجام داد که در نهایت منجر به انتشار کتاب «تحولات و نمادهای میل جنسی» (۱۹۱۱) شد . /1912)، که بعداً با عنوان نمادهای تبدیل (1952) منتشر شد. این تحقیق ظهور تصاویر اولیه مشابه ( اوربیلدن) در طیف وسیعی از فرهنگ های مختلف. با این حال، این فرضیه مهاجرت نمادها در میان مردمان مختلف هنوز برای توضیح وجود جهانی تصاویر مشابه کافی نبود. تنها توضیح ممکن برای این امر، جوانه زدن خودکار این تصاویر اولیه از یک ناخودآگاه فوق شخصی بود. یونگ همچنین می‌توانست ظاهر ثابت تصاویر جمعی و کهن‌الگویی را در خیال‌پردازی‌ها و رویاهای بیمارانش و همچنین در مطالب ناخودآگاه خود مشاهده کند. بر اساس این شواهد مختلف، یونگ فرضیه ای مبنی بر وجود یک ناخودآگاه فیلوژنتیکی مشترک برای همه نوع بشر ارائه کرد.

یونگ در طول دوره‌ای از خودآزمایی، که از سال ۱۹۱۳ تا ۱۹۳۲ از آن به عنوان «مقابله با ناخودآگاه» یاد می‌کرد، مجموعه‌ای از تجربیات ذهنی، از جمله رویاها، رویاها و تصاویر درونی مهم را یادداشت کرد. این دیالوگ‌های درونی الهام‌بخش انتشار کتاب سرخ او در سال ۲۰۰۹ بودند. در آن، شخصیت‌های ذهنی که با «من» یونگ در تعامل هستند تا حدی نتیجه تجربه شخصی نویسنده هستند، اما ریشه در ناخودآگاه جمعی نیز دارند. شخصیت های تاریخی از عهد عتیق، پیامبران و قهرمانان اساطیری که در کتاب سرخ ظاهر می شوند، جمعی هستند و در عین حال به روند شخصی یونگ نیز اشاره می کنند. محتویات کتاب قرمز ، یا همان طور که Liber Novus نیز شناخته می‌شود، تمام آثار نظری بعدی نویسنده را تشکیل می‌دهد. Liber Novus را می توان به عنوان گزارشی از تجربه شخصی یونگ از ناخودآگاه جمعی در نظر گرفت.

یونگ در طول سالهای سفر خود از سال ۱۹۲۰ به بعد، به طور مداوم به دنبال اثبات وجود ناخودآگاه جمعی در ظهور تصاویر مشابه در فرهنگ های کاملاً متفاوت، مانند سرخپوستان پوئبلو در نیومکزیکو، قبیله الگونی در ساحل عاج (اوگاندا) و در در مصر، تونس و در معابد هندوهای هند بود. یونگ در سراسر آثار نظری خود بارها و بارها به موضوع ناخودآگاه جمعی بازگشت و آن را به عنوان ماهیت عینی توصیف کرد، برخلاف بخش ذهنی روان که او آن را ناخودآگاه شخصی نامید.

ناخودآگاه جمعی یک مرجع مهم در عمل بالینی یونگ است. عناصر نمادینی که در رویاها یا در انتقال ظاهر می شوند را می توان به عنوان متعلق به تجربیاتی که توسط کل بشریت مشترک است تشخیص داد. یونگ معتقد است که وقتی این عناصر جمعی شناسایی می شوند، بیمار می تواند از انزوای روان رنجوری خود خارج شود و درک کند که تجربه او توسط بسیاری دیگر به اشتراک گذاشته شده است. او همچنین ممکن است درکی جدید و غایت‌شناختی از فرآیند روان‌شناختی خود کسب کند. این مبنای نظری روش تقویت یونگ است .

برای برخی از نویسندگان، تمایز یونگ بین ناخودآگاه جمعی و ناخودآگاه شخصی صرفاً نظری است، زیرا محتوای ناخودآگاه جمعی تنها از طریق محتوای ناخودآگاه شخصی یا از طریق تجربه شخصی قابل درک است (ویلیامز، ۱۹۶۳، به نقل از ساموئل، ۱۹۸۶). تظاهرات ناخودآگاه جمعی را می توان در آسیب شناسی روانی مشاهده کرد، به ویژه در روان پریشی ها، که در آن ظهور شدید محتوای کهن الگویی، و همذات پنداری با تصاویر مذهبی جمعی، مانند مسیح، مریم و مقدسین وجود دارد. در روان پریشی ها، دخالت ناخودآگاه شخصی بسیار کاهش می یابد و اهمیت بسیار کمتری از آنچه در روان رنجورها مشاهده می شود، که عقده ها برای آنها نقش غالب دارند، دارد. تظاهرات ناخودآگاه جمعی را می توان در روان پریشی های توده ای و در پدیده های سیاسی جمعی نیز مشاهده کرد. یونگ در تلاش بود تا ظهور سوسیالیسم ملی را در فرهنگ آلمان در دهه ۱۹۳۰ به عنوان تجلی ناخودآگاه جمعی، از طریق تأثیر ووتان، خدای توتونی طوفان ها و جنگ نشان دهد (یونگ، ۱۹۳۶a).

مطالعات اخیر یونگ در مورد روان سیاسی (ساموئلز)، ناخودآگاه فرهنگی (هندرسون) و عقده های فرهنگی (سینگر و کیمبلز) نیز تظاهرات آسیب شناختی ناخودآگاه جمعی را در گروه های اجتماعی نشان داده است.

منبع:

– کتاب خردجمعی اثر جیمز سوروویکی
– کانال رسمی دکتر سعید خزائی
–  The Wisdon of Crowds: James Surowiecki · ۲۰۰۵ 
– M. Merrington and J. Golden (1976) A List of the Papers and Correspondence of Sir Francis Galton (1822–۱۹۱۱) held in The Manuscripts Room, The Library, University College London. The Galton Laboratory, University College London (typescript), at Section 88 on p. 
– “Francis Galton – Biography, Books and Theories“. famouspsychologists.org. Retrieved
– Rich, Laura (2010-08-04). “Tapping the Wisdom of the Crowd”. The New York Times. ISSN ۰۳۶۲-۴۳۳۱. Retrieved ۲۰۱۷-۰۴-۰۳٫
– The Right Way to Use the Wisdom of Crowds by Brad DeWees and Julia A. Minson (Harvard Business SChool)

– Jung, C.G. (1936). The concept of the collective unconscious. C.W. Vol. 9.1. Princeton: Princeton University Press.
– (1936 a) Wotan, C.W, Vol. 10. Princeton: Princeton University Press
– Jung, C. G. (1911/1912) The transformations and symbols of libido. C.W. Vol. B. Princeton: Princeton University Press
– Mcguire, W, Hull, R. F. C. (1977) C. G. Jung speaking. Interviews and encounters. Princeton: Princeton University Press
– Samuels, A., Shorter, B., Plaut, A., (1986) A Critical Dictionary of Jungian Analysis London: Routledge
Williams, M. (1963), “The indivisibility of the personal and collective unconscious”, in: Analytical Psychology: A modern Science, ed. Fordham,- M. et al., Heinemann, London, 1973
– Jung, C.G. (2009), Red Book/Liber Novus, edited by Sonu Shamdasani, WW Norton.
– Hegel: The Science of Logic: Exploring the Essence of Reality: A Deep Dive
– The wisdom and religion of a German philosopher: being selections from the writings of GWF Hegel

گردآوری و تالیف: دکتر سعید میرزائی

The post خرد جمعی appeared first on بلاگ رشد ستاره شمالی.

آینده پژوهی یا آینده نگری (Futures studies) مشتمل بر مجموعه تلاش هایی است که با استفاده از تجزیه و تحلیل منابع، الگوها و عوامل تغییر و یا ثبات به تجسم آینده های بالقوه و برنامه ریزی برای آن ها می پردازد. آینده‌پژوهی بازتاب دهندهٔ چگونگی زایش واقعیت «فردا» از دل تغییر (یا ثبات) «امروز»، است.
واژهٔ جمع Futures با بهره‌گیری از طیف وسیعی از روش‌ها و به‌جای تصوّر «تنها یک آینده»، به گمانه‌زنی‌های نظام‌مند و خردمندانه، در مورد نه تنها «یک آینده» بلکه «چندین آیندهٔ متصوّر» مبادرت می‌شود.
موضوعات آینده‌پژوهی دربرگیرنده انواع «ممکن»، «محتمل» و «دلخواه» برای دگرگونی از حال به آینده هستند.

من آینده پژوهی را اینطور تعریف می کنم:
آینده پژوهی، مطالعه سیستماتیک، میان رشته ای و کل نگرانه ی پیشرفت اجتماعی و فناوری و سایر روندهای زیست محیطیو اقتصادی توام با روندهای فناورانه است که غالباً با هدف بررسی نحوه زندگی و کار مردم در آینده انجام می شود. 
همچنین تکنیک های پیش بینی می تواند اعمال شود، اما محققان آینده پژوهی معاصر بر اهمیت بررسی سیستماتیک گزینه ها تأکید دارند.

«نمی‌توانیم آینده را پیش‌گویی کنیم اما می‌توانیم برای آن آماده باشیم».

ایلیا پریگوژین، برنده‌ی جایزه‌ی نوبل

آینده ‏پژوهی دانشی که موجب پرهیز از  غافلگیری در برابر تغییرات و پیشرفت‏های سرسام‏آور می‌شود.
آینده‌پژوهی دانش تصمیم‌گیری پیش‌دستانه است که به انسان می‏ آموزد که چگونه به ترسیم آینده‏ مطلوب برای سازمان و یا جامعه‏ ی خود بپردازد.
آینده‏پژوهی دانش و معرفت شکل بخشیدن به آینده، به شیوه‏ای آگاهانه، عاملانه و پیش‏دستانه است.
آینده‌پژوهی عموماً‌ با طرح یک مساله و یا ارائه یک ایده توام با خلاقیت شروع می‌شود که می‌تواند محتمل یا واقعی باشد.

تاریخچهٔ آینده‌پژوهی

همیشه اشتیاق بشر برای پیش‌بینی آینده از دوره باستان وجود داشته‌است. پیشگویان و کاهن‌ها نمونه‌هایی از کسانی هستند که در گذشته تلاش داشتند به نحوی به این اشتیاق در نزد خاص و عام پاسخ دهند. البته باید اشاره کنم که علم آینده نگری یا همان آینده پژوهی پیشگویی آینده نمی باشد.

اما یوهان گالتونگ و سهیل عنایت الله در تاریخ کلان و خرد مورخان، استدلال می کنند که جستجوی الگوهای بزرگ تغییرات اجتماعی و تئوری وی در مورد چرخه های فضیلت به دوران سوسوما چین (۱۴۵-۹۰ قبل از میلاد) بر می گردد، اگرچه کار ابن خلدون (۱۳۳۲–۱۴۰۶) هم بعنوان نمونه ای است که شاید برای جامعه شناسی مدرن قابل درک تر باشد

نخستین نشانه‌های جدی تر بشر به آینده در عصر روشنگری دیده می‌شود، دورانی که بشر باور داشت که علوم برای هر چیزی راه حلی خواهند یافت. مثل قوانین نیوتن در مورد حرکت.

فعالیت آینده پژوهی در قالب یک بررسی علمی در سال‌های ۱۹۳۰ تا ۱۹۳۳ توسط گروهی از پژوهشگران و با سرپرستی ویلیام اف آگبرن (William F.Ogburn) در زمینه جامعه‌شناسی که علم نوپایی شناخته می‌شد، در آمریکا انجام گردید. این گروه برای نخستین بار روش‌شناسی علمی (متودولوژی) همچون برون‌یابی (Extrapolation) وبررسی‌های علمی را در مورد روندهای اجتماعی روز آمریکا به انجام رسانده و ضمن انتشار اولین کاتالوگ روندها در آن کشور، موفق به آینده بینی‌های مهمی از جمله افزایش نرخ مهاجرت و ازدیاد طلاق شد. همچنین بلافاصله پس از جنگ جهانی دوم، و به دنبال تجزیه و تحلیل فناوری‌های مورد استفاده در آلمان و ژاپن، شیوه‌های نوینی برای آینده پژوهی ابداع شد و در نتیجه آن دستاوردهای مهم فناوری در دهه‌های ۱۹۵۰ و ۱۹۶۰ شامل رادار، موشک‌های بالیستیک قاره پیما و حمل و نقل هوایی از قبل پیش‌بینی شد.

دو سازمان با اعتبار آینده پژوهی جهان یعنی World Futures Society) WFS) یا انجمن آینده دنیا و همچنین World Futures Studies Federation) WFSF) یا همان فدراسیون جهانی آینده پژوهی، در همین دوران به ترتیب در سال‌های ۱۹۶۷ در آمریکا و ۱۹۷۳ در پاریس تأسیس شدند.
WFS علاوه بر عضوگیری بیش از چهل هزار نفر تا کنون، تنها در آغاز دهه ۸۰ متجاوز از پنج هزار نفر را در همایش‌های گوناگون آینده پژوهی حاضر کرده و موفق به انتشار مجله نامدار «آینده پژوه» Futurist گردید.
از طرف دیگر WFSF که نسبت به WFS سازمان جهانی تری محسوب می‌شود، آینده پژوهان سرتاسر گیتی را در یک انجمن حرفه‌ای گرد هم آورده‌است.

در حال حاضر آینده پژوهی از گستره بزرگتری نسبت به دوران طلایی ۱۹۶۰ و اوایل ۱۹۷۰ برخوردار است. دنیای امروز نسبت به آن سال‌ها آمادگی بیشتری برای برنامه ریزی آینده را دارد. آینده پژوهی تنها به‌شمار اندکی از نویسندگان و استادان محدود نمی‌شود بلکه دنیای کسب و کار، دولتمردان و فرهیختگان همگی در حال بهره‌گیری از این واقعیت هستند تا آینده موفقی ساخته شود. بدین ترتیب است که برنامه‌ریزی راهبردی بر مبنای چشم‌اندازها و متکی بر سناریوها، امکانپذیر خواهد بود.

مثلث آینده پژوهی

معمولاْ آینده پژوهی از روش ها و ابزارهای گوناگونی استفاده می کند تا بتواند روندهای آینده‌ پیش رو را پژوهش کند. یکی از این ابزارها مثلث آینده‌ پژوهی است. برای بررسی تصویر مثبت یا منفی ناگزیریم در زمان سفر نموده، به عقب برگردیم و به فشار زمان حال و وزن زمان گذشته نیز نظر کنیم.

همانطور که در تصویر فوق مشخص است، مثلث آینده‌ پژوهی یک روش آینده‌نگاری برای شناسایی آینده‌های باورپذیری می باشد که در میان یک مثلث شکل می گیرد. راس‌های این مثلث شامل مجموعه‌ای از پیشران‌ها و بازدارنده‌هاست.

۱. کشش زمان آینده

فرایند این مثلث با کشش آینده آغاز می‌شود که شامل یک تصویر یا دیدگاهی برجسته است که تبدیل به مسئله یا موضوعی می‌شود که در مراحل بعدی مورد بررسی قرار می‌گیرد. معمولا تصاویر زیادی از آینده پدیدار می شود، اما تنها باید یکی از آن‌هایی که همراه با تمام باورها و ایده‌های گروه فکر منطبق است و با تصویر مرتبط هستند، قرار داده می شود.

۲. فشار زمان حال

همیشه زمان حال برآیند نیروهای بسیاری است که هم‌اکنون و در لحظه منجر به تغییرات آینده می‌شوند. یعنی زمان حال است که آینده ای را می سازد.
این فشارها شامل روندها، پیشران‌ها، فناوری‌ها و تصمیمات یا اقداماتی است که منجر به تغییرات جدید در زمان می شوند.
موضوعاتی که به عنوان فشارهای کنونی وجود دارند باید در محیط به صورت کمّی وجود داشته باشند، به این معنی که ما حداقل باید در فضای تئوری و نظری قادر به نشان دادن تاثیر آنها بر مسیر تغییر باشیم. مثل تاثیرات یک حرکت سیاسی یا اقتصادی یک سیاستمدار یا یک اقتصاددان که درآینده نمود خواهد کرد.

۳. وزن زمان گذشته

وزن گذشته شامل دسته ای از عوامل ساختاری می شوند که مانع از تغییر شده و از دستیابی ما به یک کشش یا فشار خاص آینده جلوگیری می‌کنند.
این اوزان تاریخی را می‌توان به عنوان ساختارهای سازمانی، سیاست ها، قوانین، مقررات، روش‌ها، ساختارهای علمی/نظری و یا روایت‌های تاریخی دانست که مانع از حرکت رو به جلوی ما می‌شوند. مانند سرمایه‌گذاری‌های موجود در زیرساخت‌ها، فناوری، آموزش و تمام قراردادهای اجتماعی و ساختارهای جمعیتی.

آرمانشهر و هیچ کجا

یوتوپیا به زبان انگلیسی، به معنای آرمانشهر (مدینه فاضله) است و به‌شکل Eutopia هم نوشته می‌شود که در لاتین به‌معنای محلی آرمانی و خوب است.
یوتوپیا واژه‌ای یونانی است که مفهوم آن نیز با اثر تامس مور به عرصه آمد. این واژه از ریشه ou-topos است و بهترین و ترجمه آن در زبان فارسی از اصلاح شهاب الدین سهروردی به معنای ناکجاآباد می باشد. در این واژه کنایه طنز آمیز از واژه eu-topos به‌معنای خوبستان یادشده است. این کلمه در قرن‌های بعدی عنوان آثار بسیاری در اروپا و دربارهٔ جامعه آرمانی شد.
نمونه های اولیه غربی شامل آرمانشهر یا همان خوبستان (Utopia) ساخته سر توماس مور است که در سال ۱۵۱۶ منتشر شد (تصویر فوق) و بر اساس “جمهوری” افلاطون بنا شده است. آرمانشهر همان مدینه فاضله اس است که بشر همیشه آرزوی آنرا داشته است.
در آن جامعه آینده، بر فقر و بدبختی غلبه کرده و الگویی مناسب برای زندگی ایجاد می کند. این کار آنقدر قدرتمند بود که آرمانشهرها، در اصل به معنای هیچ کجا و یا ناکجاآباد(Nowhere)، نمایانگر آینده های مثبت و تحقق بخشی هستند که در آن نیازهای همه برآورده می شود و دنیایی رویایی را شکل می دهد.

قانون مور (Moore’s Law)

قانون مور (Moore’s Law) که نخستین بار گوردون مور، از بنیانگذاران شرکت اینتل، در سال ۱۹۶۵ آن را ارائه کرد، قاعده‌ای سرانگشتی است که بیان می‌کند تعداد ترانزیستورهای روی یک تراشه با مساحت ثابت، هر ۲ سال، به طور تقریبی دو برابر می‌شود.
معیار اندازه‌گیری این پیچیدگی نیز تعداد ترانزیستورها در واحد سطح بود. بدین معنی که هر سال تراشه‌هایی به بازار می‌آمدند که تعداد ترانزیستورهای آن‌ها در واحد سطح دو برابر دو سال گذشته بود. در هنگام انتشار این مقاله تنها ۶ سال از ساخت اولین تراشهٔ الکترونیکی گذشته بود.
البته با پیشرفت روز افزون تکنولوژی و شتابزدگی در این صنعت این قانون تقریبا منسوخ خواهد شد.

آینده‌پژوهی در پی پیش‌بینی آینده نیست؛‌ هدف اصلی آینده‌پژوهی تحلیل، طراحی و ساختن آینده بر پایه‌ی ارزش‌های جامعه است‌.

پروفسور دکتر سعید خزائی

انواع برنامه ریزی و تفاوت آن با آینده پژوهی

برنامه ریزی با رویکرد آینده نگری بر چهار قسم است:
۱- برنامه ریزی مساله محور (چالش های فوری)
۲- برنامه ریزی هدف محور (آن چه می خواهیم، مقاصد)
۳- برنامه ریزی سیاست محور (مجاب سازی سازمان یا رهبر)
۴- برنامه ریزی آینده محور (بلندمدت)
اما تفاوت برنامه ریزی با آینده پژوهی بدین شکل است که برنامه ریزی به دنبال کنترل و بستن آینده است اما آینده پژوهی به دنبال گشودن و آشکارسازی آینده است به عبارت دیگر حرکت از آینده های محتمل به سوی آینده های بدیل.

منابع:

• «آینده‌پژوهی» [آینده‌پژوهی و آینده‌نگری] هم‌ارزِ «Futures studies, Futures, futures fields, futures research, foresight» مترادفِ: «آینده‌اندیشی» هم‌ارزِ واژهٔ بیگانه‌ای دیگر (futures thinking)؛ منبع: گروه واژه‌گزینی. جواد میرشکاری، ویراستار. دفتر هفتم. فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان. تهران: انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی. شابک۹۷۸-۹۶۴-۷۵۳۱-۹۴-۸ (ذیل سرواژهٔ آینده‌پژوهی)
• الفبای آینده‌پژوهی/عقیل ملکی‌فر/۱۳۸۵
• Moore, Gordon E. (۱۹۶۵-۰۴-۱۹). “Cramming more components onto integrated circuits” (PDF). intel.com. Electronics Magazine. Retrieved April 1, ۲۰۲۰٫
• نواندیشی برای هزاره نوین/ ریچارد اسلاتر و دیگران/ وحید وحیدی مطلق
• The Futurist؛ مجله تخصصی آینده‌پژوهی (که توسط «انجمن جهانی آینده» منتشر می‌شود)
• انجمن آینده جهان (آمریکا)
• دپارتمان آینده پژوهی اندیشکده روابط بین‌الملل

این مقاله ادامه دارد…

نویسنده: دکتر سعید میرازائی

The post آینده پژوهی چیست؟ appeared first on بلاگ رشد ستاره شمالی.

کجا سرمایه گذاری کنیم؟

همانطور که در خبر ها ملاحظه شد، روند اقتصاد ایران در شش ماهه دوم سال ۱۳۹۹ با توجه به روند هفته های اخیر بورس یک بار دیگر سوال همیشگی “کجا سرمایه گذاری کنیم؟” را زنده کرد.بنابراین در این مقاله سعی دارم به تحلیل روند اقتصاد ایران در شش ماهه دوم سال ۱۳۹۹ بپردازم.
معمولاً استارتاپ ها همیشه در پی رشد هستند و تنها راه حل آنها هک رشد است که قبلاً در موردش خیلی صحبت شده است. درون استراتژی های هک رشد به روش خودم که آنرا هک رشد چند وجهی نامگذاری کردم، همیشه رویکرد آینده پژوهی در کنار بازاریابی و دیجیتال مارکتینگ توام با بررسی روند های اقتصادی که در مقاله “بیش از ۱۵۰ روند آینده” منتشر شد، بوده است. به نظرم برای دستیابی به یک رشد پایدار باید هک رشد را چند وجهی اجرا نمود.

نخست روند کلی اقتصاد ایران بررسی می کنیم:

تورم همچنان بالا است و چشم انداز کاهشی محسوسی برای آن پیش بینی نمی شود. البته با توجه به تلاش اخیر دولت برای تأمین کسری بودجه از طریق انتشار اوراق بهادار، انتظاارت تورمی را کمی کاهش داد و تورم شدید در ماه های خرداد و تیر  امسال (۱۳۹۹)، احتمالا دیگر تکرار نخواهد شد.
بنابراین با کمی کاهش نرخ تورم همانند نیمه نخست سال خواهد بود و رویکرد آینده کاهش رکود هم وجود ندارد.
همچنین استمرار شرایط نامناسب اقتصادی، تحریمها، فعال سازی مکانیسم ماشه آمریکا یا همان تحریم‌های سازمان ملل علیه ایران و همچنین بحران کرونا منجر به استمرار رکود در اقتصاد خواهند شد. بنابراین نرخ تورم حدود ۳۰ درصد و رشد اقتصادی نزدیک به صفر در پایان سال پیش بینی می شود

اما استفاده از استراتژی های بازاریابی و روش های دیجیتال مارکتینگ برای کسب و کارها می تواد کمی بر سرعت فروش محصولات تاثیر مثبتی بگذارد و این امر کمی از التحاب بحران بر اکوسیستم اقتصادی کسب و کارها می کاهد.

پیش بینی وضعیت ارز:

برخلاف ادعای برخی کارشناسان به نظر اینجانب همچنان تخلیه حباب ارز، طلا و مسکن در ادامه سال رخ نخواهد داد چراکه تورم و محدودیتهای شدید ارزی مانع از کاهش نرخ ارز خواهند شد و استمرار روند صعودی ارز مانع از کاهش قیمت طلا و مسکن و … خواهد شد.
با فرض به این که انتخابات آمریکا با پیروزی دونالد تراپ روبرو شود که احتمال وقوع بیشتری هم دارد، لذا نمیتوان به کاهش تحریمها در کوتاه مدت امید داشت و از این رو نیز گشایشی در اقتصاد ایران حاصل نخواهد شد.

پیش بینی وضعیت بورس:

به نظر می رسد وضعیت بورس تهران هم به نقطه ای برسد که به راحتی کسب سودهای بالا در آن اتفاق نخواهد افتاد و کسب سود از بورس منوط به خرید سهم های درست و یا نوسان گیری  هوشمندانه و با مطالعات توام تکنیکال و فاندامنتال است.
بنابراین اگر از دانش تخصصی کافی برخوردار نیستید و یا سبدگردان قابل اعتماد و متخصص سراغ ندارید سراغ بورس نروید.
اگر هم زیاد ریسک پذیر هستید و یا تخصص چندانی در بورس ندارید ماندن در بازار سرمایه به شما پیشنهاد نمی شود و توصیه می کنم به هر کانال و هر سیگنالی هم اعتماد نکنید.

در خصوص بازار ارز پیش بینی می شود در روند اقتصاد ایران در شش ماهه دوم سال ۱۳۹۹، صعودی باشد. البته که پیش بینی دقیق روند ارز و ضریب رشد آن بسیار دشوار است ولی تقریباً قطعیت دارد که ادامه روند صعودی خواهد بود و بصورت تقریبی رشد بین ۱۵ تا ۲۰ درصدی تا پایان سال محتمل می باشد.

پیش بینی وضعیت بازار طلا:

و اما در خصوص بازار طلا باید عرض کنم که با توجه اینکه این بازار از دو کانال قیمت اونس جهانی و دلار داخلی تاثیر می گیرد، طلا در سال میلادی اخیر روند صعودی پرشتابی خواهد داشت و ادامه روند رشد آن با شیب ملایمتری روند اقتصاد ایران در شش ماهه دوم سال ۱۳۹۹ محتمل خواهد بود.
بنابراین طلای داخلی بیش از ارز رشد خواهد کرد و میتواند گزینه مناسبتری از ارز برای سرمایه گذاری باشد.

پیش بینی وضعیت بازار مسکن:

اگر با رویکرد آینده پژوهی نگاهی به تورم در اقتصاد ایران در شش ماهه دوم سال ۱۳۹۹ بیاندازیم، افزایش قیمت تمام شده نهاده های ساختمانی و استمرار شرایط نامناسب اقتصاد کلان سبب می شود تا احتمال کاهش تورم در بخش مسکن نیز کمتر باشد.
بنابراین در ادامه سال نیز روند افزایشی قیمت مسکن با شیب ملایمتری ادامه خواهد یافت.

منابع:

– European Central Bank
– Iran – Economic Indicators
– Commodity Futures Trading Commission | CFTC
– سایت رسمی آقای سعید مسگری

نگارش: دکتر سعید میرزائی

The post روند اقتصاد ایران در شش ماهه دوم سال ۱۳۹۹ appeared first on بلاگ رشد ستاره شمالی.

خلاصه ای بر استراتژی رقابتی

در حال حاضر شرایط فعلی اقتصاد جهانی و بخصوص در دنیای پساکرونا به گونهای است که اغلب کشورها به دنبال دستیابی به جایگاهی رقابتی در سطح بین المللی هستند. به طور سنتی رقابت یک عنصر ایستا و موفقیت و یا شکست در آن به عنوان تولید وابسته است. استراتژی های پیشنهادی بازار از نظر مایکل پورتر به ما کمک می کند تا در این بازار رقابتی پیروز باشیم.
اما در دنیای آنلاین و مدرن امروزی، رقابت یک عامل پویا است و تکنولوژیهای نوین محصولات جدید با روش های دیجیتال مارکتینگ، مرزبندیهای جدید بازار، فرآیندهای تولیدی جدید و مفاهیم جدید مدیریتی منجر به شکل گیری، تغییر و یا حتی از بین بردن مزیت رقابت صنعتی ملی میشود.
تجربیات کشورهایی همچون چین و ژاپن نشان میدهد تنها دلیل موفق شدن این کشورها، توانایی آنها در پیشی گرفتن از مفهوم مزیت نسبی ایستا است.

کشورهای فوق از طریق نوآوریهای علمی و تکنولوژیکی، بزرگ کردن مقیاس تولید و توسعه تجارت خارجی توانستند بر محدودیت های موجود در منابع خود غلبه نمایند. این کشورها به این درک نائل گردیدند که مزیت نسبی میتواند از طریق افزایش مهارتها و دانش، سرمایه و نیروی کار ایجاد شود و با اصلاح ساختار میتوان محیطی را ایجاد کرد که به سوی توسعه اقتصادی پیش رود.
مدیران عامل و بازاریابان باید توجه داشته باشند که نمیتوان به داشتن تنها یک مزیت رقابتی (استراتژی رقابتی بازار از نظر مایکل پورتر) و یا فقط یک استراتژی بازار مثل نیروی کار ارزان اکتفا کرد، چرا که این مزیت با حضور کشوری که دارای نیروی کار ارزان تر است از بین خواهد رفت و بنابراین باید به دنبال وضعیت بادوام و با ثبات در مزیت رقابتی بود. امروزه استراتژی رقابتی و شاخه های محوری آن در مورد تحلیل صنعت، تحلیل رقبا و تعیین موقعیت استراتژیک به عنوان بخشی پذیرفته شده از فعالیت مدیریتی محسوب می شوند.

استراتژی رقابتی بازار از نظر مایکل پورتر ارائه دهنده چارچوبی غنی برای شناسایی عوامل زیزساختی رقابت در صنایع بوده است. این عوامل زیر بنایی در پنج گروه قرار میگیرند که در ذیل به آن می پردازیم و قبل از آن یکی از معروفترین شخصیت های استراتژی بازار جهان بنام آقای مایکل پورتر را باید معرفی کنم.
در این خصوص ترکیب علم مدیریت بازاریابی با مدیریت استراتژیک ایجاد روش های جهت تصمیم گیری بهتر برای تدوین استراتژی کسب و کار ها می شود.

مایکل پورتر

مایکل پورتر (Michael Eugene Porter) در سال ۱۹۴۷ در میشیگان آمریکا بدنیا آمد. ایشان را به پیامبر برنامه ریزان راهبردی (استراتژیک) می شناسند.
ایشان مدرک کارشناسی مهندسی مکانیک را از دانشگاه پرینستون و کارشناسی ارشد مدیریت اجرایی کسب و کار (MBA) و دکترای اقتصاد کسب و کار را از دانشگاه هاروارد اخذ کرد. 
پورتر در زمینه مفاهیم و موضوع هایی همچون راهبرد، راهبرد رقابتی، مزیت رقابتی، زنجیره ارزش، و مزایای رقابتی ملل شهره آفاق است و یک متفکر با نفوذ محسوب می شود.
مایکل پورتر (Michael Porter) تا کنون ۱۹ کتاب و ۱۳۵ مقاله در زمینه رقابت و استراتژی نوشته‌است و در کل بیش از ۲۷۰ هزار بار به مقالات وی ارجاع شده ‌است. اولین کتاب او به نام استراتژی رقابتی (competitive strategy) در سال ۱۹۸۰ منتشر شد که تا کنون بیش از ۶۰ بار تجدید چاپ شده و به بیش از ۲۰ زبان دنیا نیز ترجمه شده‌است. 
پورتر در سال ۲۰۰۰ به مقامِ استاد تمام دانشگاه هاروارد (Harvard University Professor) رسید که بالاترین مقام دانشگاهی هاروارد محسوب می‌شود و بر این اساس، از آن سال،‌ او دیگر به یک دانشکده‌ یا مدرسه‌ی خاص در هاروارد محدود نیست و می‌تواند به اراده‌ی خود در هر دانشکده‌ای در این دانشگاه تدریس کند. جایگاهی که تنها ۱٪ از اساتید هاروارد از آن بهره‌مند هستند.

نظریات مایکل پورتر

• مدل پنج نیرو: برای تحلیل جذابیت یک صنعت مورد استفاده قرار می‌گیرد.
• استراتژی‌های عمومی: این استراتژی‌ها به سازمان این امکان را می‌دهند که از سه مبنای متفاوت مزیت‌های رقابتی استفاده کنند.
• مدل الماس: برای تشریح رقابت در سطح بین‌المللی مورد استفاده قرار می‌گیرد.
• زنجیره ارزش: به مجموعه عملیاتی اشاره دارد که در یک صنعت به صورت زنجیروار صورت می‌گیرد تا به خلق ارزش منتهی شود.
• گروه‌های استراتژیک: بیان‌کننده این موضوع است که تمامی فعالان در یک صنعت خاص لزوماً رقیب یکدیگر محسوب نمی‌شوند، بلکه با توجه به عوامل متفاوتی باید آن‌ها را در گروه‌های طبقه‌بندی نمود و بر حسب هر گروه استراتژی رقابتی را اتخاذ کرد.

استراتژی های عمومی پورتر

استراتژی های عمومی پورتر Porter’s generic strategies روشی است برای اینکه شرکت در بازار هدف به مزیت رقابتی دست پیدا می‌کند. مایکل پورتر چهار استراتژی که شامل تمرکز بر تمایز و تمرکز بر هزنه، تمایز و رهبری هزینه وجود دارد. شرکت‌ها یرای موفقت در بازار می بایتسی یکی از این استراتژی‌ها را استفاده کنند.
در ماتریس فوق کاملاً این استراتژی گویا می باشد.

مدل الماس پورتر

مدل الماس برای تحلیل و سنجیدن رقابت پذیری ملل و گروه بندی کردن، طراحی گردیده است و یک مدل استراتژی تجارت پایدار، جهت بالا بردن قدرت رقابت پذیری می باشد که با بکارگیری و اجرای درست آن نتایج مثبتی به بار خواهد آمد.

عوامل چهارگانه مدل الماس پورتر به شرح ذیل می باشد:

۱. عوامل درونی
۲. شرایط تقاضا
۳. صنایع پشتیبانی کننده
۴. استراتژی، ساختار و رقابت

۱. عوامل درونی به دو بخش اصلی تقسیم می گردند. بخش اصلی شامل منابع طبیعی، آب و هوا، موقعیت جغرافیایی، نیروی کار ساده و نیمه ماهر و حجم سرمایه و بدهی های یک کشور می باشد. بخش دوم نیز به زیرساخت های ارتباطی و مخابراتی و سطح تحصیلات عالی پرسنل مانند مهندسین و دانشمندان تاکید دارد.

۲. شرایط تقاضا به نرخ رشد تقاضای داخلی وابسته می باشد. اندازه و کیفیت شرایط تقاضای داخلی، تحت تاثیر میانگین رشد سالیانه تقاضا و شاخص تحصیلات و سطح انتظارات اجتماعی می باشد.

۳. صنایع پشتیبانی کننده بر چگونگی وضعیت بنادر، حمل و نقل هوایی بین المللی، حمل و نقل جاده ای و ارتباطات تاکید دارد.

۴. استراتژی، ساختار و رقابت در صنایع، به میزان رقابت داخلی در درون کشور و یا صنعت خود و یا رقابت خارجی یا همان ورود به رقابت های جهانی بستگی دارد.

ترکیب عوامل فوق می توانند درجه رقابت پذیری ملی را تعیین نماید.

قابلیت های کاربردی مدل الماس و استراتژی رقابتی از نظر مایکل پورتر

۱. جمع آوری اطلاعات از ساختارهای PESTEL: سیاسی، اقتصادی، اجتماعی، تکنولوژیکی، محیطی و قانونی کشورها
۲. ارزیابی اقتصادی کشورها بر حسب صنایع و بازارها
۳. طراحی استراتژی های رقابتی برای شرکت های جهانی
۴. ارزیابی کارکرد های رقابتی شرکت ها در بازارهای جهانی
۵. مدل الماس پورتر، مزیت رقابتی برای بنگاه‌های اقتصادی ایجاد می‌کند.

مدل استراتژی رقابتی از نظر مایکل پورتر برای تعیین اینکه بدانیم کدام صنایع یا بنگاه‌ها مزیت رقابتی بیشتری دارند و یا کدامیک بیشتر کاربردتی تر می باشد و بر نقش و اهمیت صنایع حامی و وابسته در مدل تأکید می کند، آن استراتژی را انتخاب می کند. بنابراین این مدل برای شناسایی صنایع پیشگام در مناطق مشخص بکار گرفته می شود.
این مدل به ما کمک می کند تا در ندوین آمیخته بازارایابی منطبق بر بازار به روش MVP بصورت دیقیق تر عمل کنیم و محصولات منطبق بر بازار یا همان PMF در هک رشد را به بازار عرضه نموده و در راسای رشد گام برداریم.
ماهیت تدوین استراتژی رقابتی از نظر مایکل پورتر عبارت است از تطبیق یک شرکت به محیط اطرافش. اگر چه محیط مربوط خیلی گسترده است و عوامل اجتماعی و اقتصادی، سیاسی و محیطی و … را در بر می‌گیرد.
جنبه‌های کلیدی محیط شرکت، صنعت یا صنایعی است که شرکت در آنها رقابت می‌کند.
ساختار صنعت نقش عمده‌ای در تعیین قواعد رقابت و استراتژی‌هایی که به طور بالقوه در دسترس شرکت قرار دارند، ایفا می‌کند.
رقابت در یک صنعت ریشه در ساختار پایه‌ای اقتصاد آن دارد و فراتر از عملکرد رقبای موجود می‌باشد.
ماهیت رقابت در یک صنعت بستگی به پنج عامل اساسی رقابتی دارد و توان جمعی این چند عامل توان سودآوری را در یک صنعت تعیین می‌کند.

مدل پنج نیروی رقابتی پورتر

هدف استراتژی رقابتی از نظر مایکل پورتر برای یک واحد کسب و کار در یک صنعت به منظور یافتن موقعیتی است که در آن شرکت بتواند به بهترین وجه ممکن در مقابل این عوامل رقابتی از خود دفاع کند و یا آنها را در راستای اهداف خود متاثر سازد.

– ورود سرمایه‌گذاران جدید
– رقابت در بین رقبای موجود
– قدرت چانه زنی تامین‌کنندگان
– تهدید کالاهای جایگزین
– قدرت چانه زنی خریداران

همه پنج عامل استراتژی رقابتی از نظر مایکل پورتر با هم، شدت رقابت در صنعت و سود آوری آن را تعیین کرده و قویترین نیرو یا نیروها در تدوین استراتژی آن مهم هستند. مشتریان، تامین کنندگان، جایگزین‌ها و وارد شوندگان بالقوه همگی رقبایی برای بنگاه‌های موجود در یک صنعت محسوب می‌شوند که ممکن است، بسته به شرایط خاص، از اهمیت بالاتر یا پایین‌تری برخوردار باشند.

کاربرد و تجزیه و تحلیل ۵ نیروی پورتر

۱- اگر وارد صنعتی نشده‌ایم می‌توانیم در مورد ورود و یا عدم ورود به صنعت تصمیم‌گیری نموده و اگر در صنعتی قرار داریم می‌توانیم با استناد به این تجزیه و تحلیل در مورد ماندن و یا خروج از صنعت تصمیم گیری کنیم.

۲- با استفاده از این روش می‌توانیم مناسب‌ترین و سودآورترین موقعیت را در صنعت شناسایی کنیم و این بدین معنا است که جایگاه خود را در صنعت مشخص کنیم که مثلاً بعنوان عرضه‌کنندگان محصول، تامین کننده اجزای محصول و یا تولید‌کنندگان کالای جایگزین نقش ایفا کنیم. برای مثال به جای تولید محصول آبمعندی می توانیمنقش تولید کننده بطری آن باشیم (عرضه‌کنندگان) و یا خریدار آبمعدنی باشیم (خریداران) و یا بعنوان تولید کننده سودا( آب گازدار) یا همان محصول جایگزین وارد بازار شویم.

منابع:

– Porter, Michael (January 1, 2008). “The Five Competitive Forces That Shape Strategy”. Harvard Business Review.
– Jump up to:^a b c d Kiechel, Walter (2010). The Lords of Strategy. Harvard Business Press. ISBN ۹۷۸-۱-۵۹۱۳۹-۷۸۲-۳.
– “Michael Porter on GPS: Is the U.S. #1?”. Retrieved January 27, ۲۰۱۹٫
– Michael Porter Profile in HBS.
– Competitive Advantage: Creating and Sustaining Superior Performance By Michael E. Porter

نویسنده: دکتر سعید میرزائی

The post استراتژی رقابتی بازار از نظر مایکل پورتر appeared first on بلاگ رشد ستاره شمالی.

اگر مقالات قبل را مطالعه کرده باشد، در خصوص ۹ پیش‌بینی آینده از دنیای پسا کرونا با رویکرد آینده پژوهی و تأثیرات احتمالی COVID-19 بر اقتصادهای در حال توسعه بخصوص ایران با رویکرد آینده نگری (کوتاه مدت، میان مدت و بلند مدت) صحبت شد اما در این مقاله سعی دارم روندهای آینده را در ۲۱ گروه اصلی و بصورت بسیار خلاصه بررسی کنم.
این بیش از ۱۵۰ روند آینده، سندی است با رویکرد آینده پژوهی (آینده نگری) که به تشریح روندهای مهمی می‌پردازد و این روندها در شکل بخشیدن به آینده عموم مردم، سازمانها و شرکتها، دولتها و کشورها، جوامع و کل بشریت موثر خواهند بود.

همچنی در این مقاله سعی شده در پی همه گیر شدن کروناویروس، هر روند را مجدداً ارزیابی شود و این ارزیابی مشخص می کند ۱۵۰ روند آینده چقدر دستخوش تغییرات خواهد بود. این روندها در صنایع مختلف مورد مطالعه و تحلیل قرار گرفته است و احتمال وقوع آنها تا سال ۲۰۵۰ پیش بینی می شود.
شتاب فناوری توانمند سازی شده ای (The Acceleration of Enabling Technology) چون ۵G ،AI و IoT، شیفت های جمعیتی در حال انجام (پیری جهانی و شهرنشینی)، ظهور مصرف کننده آگاه (سالم زندگی کردن) و اقتصاد دایره ای و چرخش به سمت جامعه ای هوشمند و دیگر موارد را در این مقاله تجربه خواهید کرد.

این مقاله را به مدیران عامل برای تصمیم گیری و تدوین استراتژی ها و برنامه های آینده سازمان خود توصیه می کنم!

۱-روندهای زیست محیطی

اولین روند از ۱۵۰ روند آینده به مسائل زیست محیطی می پردازد.

اخذ مالیات بر تولید زباله بر اساس کیلوگرم
ایجاد بوستان های یکپارچه در آسمانخرانش های بلند
میکرو هواشناسی ژئوفیزیکی تقاضا محور
ممنوعیت بسته بندی یکبارمصرف
حکم زندان برای دور ریز مواد غذایی
مالیات بر تولید کنندگان کربن
رباتهای حشره نما جایگزین کمبود زنبور و حشرات و استفاده در صنعت کشاورزی

۲-روندهای حوزه سرگرمی

روندهای حوزه سرگرمی نیز دویمن روند از ۱۵۰ رونده آینده به شرح ذیل می باشد:

جستجوی افراد مشابه خودتان در هر زمینه ای
ارتباط با حیوانات خانگی
تولید الکل بدون آثار زیانبار
گسترش واقعیت افزوده (Augmented Reality) تحول در تعطیلات و التذاذ
گسترش آگهی تلویزیونی سفر فضایی
زنده ساختن تجارب مستند شده انسان
ظهور فناوری ذهن
گفتگو و دورهمی با نسخه مجازی نیاکان

۳-روندهای انرژی

روندهای انرژی یکی دیگر از ۱۵۰ روند آینده به سمتی پیش خواهد رفت که حتی از دمای بدن انسان و ذخیره سازی آن استفاده خواهد شد.

هواپیماهای بدون سرنشین ارتفاع بالا که از منابع انرژی ارتفاع بالا تغذیه می شوند.
بدن تبدیل به منبع جمع آوری انرژی تبدیل می شود
انتقال انرژی از فضا
انرژی مورد نیاز ما کاملا از منابع تجدید پذیر خواهد بود

۴-روندهای آموزش و پرورش

۱۵۰ روند آینده طبیعتاْ آموزش و پروش را دگرگون خواهد کرد:

آموزش و پرورش از دوران جنینی آغاز می شود
شرکت ها هزینه دانشجویان علم و فناوری، مهندسی و ریاضیات را بر عهده می گیرند
یکپارچه شدن برنامه نوزسی در حوزه های گوناگون آموزشی
بارگذاری مهارت های تازه در مغز انسانها
بی ارزش شدن مدارک و گواهینامه های تحصیلی

۵-روندهای فناوری اطلاعات

و اما فناوری اطلاعات و حوزه IT تحیت تاثیر تحول آینده خواهد شد که از دیگر ۱۵۰ روند آینده خواهد بود.

ظهور شرکت های امنیت سایبری شخصی
استخراج تصاویر قدیمی برای خلق بینش های تازه و درک جدید
افزایش ارزش داده های کیفی در قیاس با داده های کمی
تصحیح رد پای آنلاین نامناسب

۶-روندهای فرهنگی و هنری

ساخت موسیقی تنها بر پایه ی الگوریتم های هوش مصنوعی (این فیلم را تماشا کنید)
کتابها به شکل خودکار توسط نرم افزارها نوشته می شود.
دستخط تنها تبدیل به تصویری هنری می شود.

۷-روند وضعیت شهرها

۷۵ درصد مردم ساکن شهرها خواهند شد
برنامه ریزی شهری پرطرفدار
ساخت شهر بر کف اقیانوس ها
آپارتمانهای زیر زمینی
ظهور دولت-شهرها (City-State)

۸-روندهای کسب و کار

خدمات حفظ دیجیتال برای زندگی در دنیای مجازی
اقیانوس اطلس و قطب شمال برای کسب و کار گشوده می شوند
تاسیس شرکتهای نوپا با سرمایه یک میلیارد دلار طی یک روز
تجربه مشتری چند بعدی
مدل کسب و کار چند بخشی (M-Model: Multi-Divisional Business Model)
مدل های کسب کار مبتنی بر وسواس هزینه (Cost Obsession):
– در واقع با ایجاد زیر ساخت های آنلاین و رباتیک و همچنین استفاده از استراتژی های هک رشد، مدل های کسب و کار به سمت کاهش هزینه ها بشکلی وسواس گونه پیش خواهند رفت. این کاهش هزینه تاثیر گرفته از کاهش نیروی انسانی شاغل و جایگزین اتوماسیون سازی هایی مثل اتوماسیون بازاریابی خواهد بود.
کسب و کارهایی با محوریت تحلیلی (Analytically-driven businesses):
– براساس گزارش اخیر Forrester ، پیش بینی می شود مشاغلی که به صورت تحلیلی محور هستند و از داده ها و تجزیه و تحلیل ها به عنوان یک استراتژی اساسی برای تجارت خود استفاده می کنند، سالانه ۱٫۲ تریلیون دلار در سال از دیگر شرکتها سهم خواهند گرفت.

توصیه می کنم مقاله قیف هک رشد (معروف به چرخه AARRR) راحتماً مطالعه کنید.

۹- روندهای صنعت گردشگری

تور جهانی حیوانات منقرض شده
ایجاد نواحی عاری از گردشگری در کشورها
تعطیلات در فضا
تعطیلات در قالب تور مناطق عاری از مظاهر فناوری

۱۰- روندهای اجتماعی

مراسم سوگواری مردگان با حضور خودشان
تجارت غیرقانونی و تقلبی DNA در سطح جهانی
علایم هشدار در شبکه ها در مورد صحت مطالب رسانه ها
تدوین آمار کسانی که ما را می شناسند
تدوین شناسنامه وب برای هر فرد
زندگی در ۱۰۰ مکان گوناگون در طول دوره حیات
امکان تغییر هویت در طول عمر
مهاجرت یک میلیاردی به دلیل تغییرات اقلیمی
جریمه های سنگین برای تعصب و طرفداری از تبعیض نژادی
تدوین قوانین حقوقی برای مالکیت ژن ها
شخصی سازی در بسیاری از حوزه ها موجب شکاف اجتماعی بیشر خواهد شد

۱۱- روندهای زادآوری و فرزند آوری

ممنوعیت استفاده از امکانات باروری
کم رنگ شدن اهمیت جنسیت فرزندان
نوزادان کاملا آزمایشگاهی
اسباب بازی پیش از ولادت برای کودکان 
اجاره کوتاه مدت کودک
خرید و فروش حق داشتن فرزند
تک والدی

۱۲-روندهای حمل و نقل

یکی از جذاب ترین ۱۵۰ روند اینده صنعت حمل و نقل خواهد بود.

هایپرلوپ (Hyperloop) که شرکت تسلا روی این تکنولوژی بسیار فعالیت دارد از مهم ترین روش های حمل و نقل خواهد بودتردد پر سرعت از کانال اقیانوس آرام
ظهور شهرهای بدون خودرو
دورترین سفرها کمتر از دو ساعت خواهد بود
افزایش کارایی و کاربرد خودروهای پرنده
سامانه جهانی یکپارچه حمل و نقل خصوصی و عمومی
کامیونهای حمل بار کاملا اتوماتیک و شبرو
پایان عصر رانندگی خودرو توسط انسان

۱۳-روندهای بازاریابی

پرداخت هزینه برای زندگی بدون تبلیغات
افزایش تبلیغات مجازی در بازاریابی
حمایت از برند تجاری برای افراد
دستمزد گرفتن برای وفاداری به برندهای خاص
ایجاد زیرساخت جاده ای توسط خودروسازان
استفاده از هوش مصنوعی فوق العاده (Artificial Super-Intelligence)
سنسنورهای هوشمند تعبیه شده در تلفن های همراه که لحظه به لحظه همه چیز را در مورد کاربران و محیطشان اندازه گیری کرده و در سامانه اطلاعات مشتریان ذخیره و نهایتا گزارش می کنند. همچنین این اطلاعات سامانه اتوماسیون بازاریابی مورد استفاده قرار خواهد گرفت.
واقعیت مجازی و افزوده (Virtual and Augmented Reality)
پایان تبلیغات تلویزیونی
ظهور چت روبات های شخصی (Personal ChatBots) بعنوان ارتباط با مشتریان از طریق هوش مصنوعی جایگزین کارشناسان بازاریابی خواهد شد و به همین دلیل مبحث هک رشد که ترکیب هیبریدی از کدنویسی و بازاریابی می باشد پر اهمیت تر خواهد شد.
شرکت های تکامل یافته به منظور ارائه خدمات قبل از فروش:
– این اقدام با ارائه پیشنهاد و چشم انداز،مشتری را به نتیجه مورد نظر خود نزدیک می کند، خواه از طرف تبلیغ کننده خریداری شودیا خواه خریداری نشود.
گذار از ارتباط به پیش بینی:
– استخراج و تفسیر اطلاعات شخصی از تبادل داده های شخصی (Personal Data Exchanges) برای تعیین الگوهای و پیش بینی نتایج، نیازها، خواسته ها و روندهای آینده خواهد بود و به روشهای مفید، مرتبط و مفید پاسخ خواهد داد.

۱۴-روندهای روابط احساسی انسانی

دوست یابی برپایه اشتراکات ژنتیک
رفع ممنوعیت از روابط جنسی که امروزه اختلال نامیده می شود
رواج ازدواجهای دارای تاریخ انقضا
درخواست طلاق بر اساس تحلیل دادههای دوران زندگی مشترک
کاهش سطح و میزان روابط خانوادگی
ازدواج با اشیا و غیر انسان
دوست یابی برپایه تبادل سوابق پزشکی
استفاده از فناوری های AR و VR اشخصاص در ارتباطات

۱۵-روندهای قانونی و دولت

بازداشتهای پیشگیرانه و قبل از ارتکاب جرم
اجباری شدن رژیم های غذایی گیاه خواری
شناسایی جرم و جرم شناسی برپایه الگوریتم ها
تعیین حق رای برپایه انجام تست هوش 
ثبت جهانی ثروت های خصوصی
رقابت کشورها برای جذب مهاجر با کیفیت
وضع مالیات بر ربات ها و الگوریتم ها
قانونمند شدن حق ارتباط عاطفی 
امکان شکایت از شرکتهای فناور به دلیل ایجاد وابستگی بیش از حد مجاز
اعطای مشوق های دولتی برای پذیرش عمر کوتاه تر
ارتش و پلیس رباتیک خواهند شد 
اداره کشورهای برتر با کمک هوش مصنوعی
خواب کردن طولانی مدت مجرمان به جای زندان

۱۶-روندهای صنعت بیمه

تعیین حق بیمه بر اساس رفتار افراد
رفتارهای کنترلی بیمه گران 
رواج بیمه پیشگیری از خودکشی
تشخیص خودکار میزان خسارت خودروها
کشف و ترمیم خودکار، پیش بینی و جلوگیری از حرکت در زمان احتمال تصادف خودرها توسط هوش مصنوعی شبکه های عصبی (convolutional neural networks) که شامل میلیون ها “نورون” شبیه سازی شده در لایه ها می باشند.
خود کنترل‌گرهای پیشگیرانه خطرات احتمالی وقوع آتش سوزی و ایمنی خانه با استفاده از تکنولوژی اینترنت اشیاء (IoT) و خانه های هوشمند (Smart Home)

۱۷-روند های بشری

کودک ۱۰ ساله از یک انسان بزرگسال کنونی هوشمند تر خواهد بود
تعیین شاخص کلی عملکرد (KPI) برای نوزادان
میانگین عمر بشر ۱۵۰ سال خواهد بود
وضع قوانین نگهداری ربات ها و آواتار ها
ایجاد تغییر در چشم ها برای تشخیص دروغ
افراد نوع مرگ خود را انتخاب خواهند کرد
برقراری ارتباط مغز با مغز
عادی شدن دوستی با ربات ها و آواتار ها
ردیابی احساسات در طول فرایند زندگی
یادگیری زبان تازه طی یک ماه 
اتصال مغز مردگان به رایانش ابری توسط نانو بوت های ویژه 
تعیین بزرگسالی برپایه ضریب هوشی و بدون توجه به سن 
امکان اجاره ابزارهای جانبی برای بدن (ظهور سایبورگ‌ها) – Cyborg
وجود رابط برنامه نویسی شخصی برای بدن هر فرد
تولید و کاربرد دستگاه های شخصی شادی سنج

۱۸-روندهای سلامتی و بهداشت

حضور بلاک چین در سوابق پزشکی
پرونده پزشکی افراد در بدن آنها ذخیره می شود 
تنظیم دوباره و غیرپزشکی مغز و و کارکردهای آن
امکان ترمیم سلول ها از راه بلعیدن نانو بوت ها
کاشت تراشه ردیابی انسان ها هنگام ولادت هر فرد
اسکن کامل بدن برای تشخیص بیماری ها 
امکان متوقف ساختن افزایش سن انسان ها برای ۲ تا ۵ سال
گسترش تجارت قرص های ارگاسم بدون نیاز به هر واسطه و عمل فیزیکی آنلاین و شبکه‌ای شدن داروخانه‌ها 
تقویت خون به شکل مصنوعی
رواج درمان پزشکی برای ایجاد تغییر در سبک زندگی
ایجاد مراکز خرید و فروش اعضای بدن
تولید ویتامین های تنفسی برای شارژ و تقویت دوباره بدن
شخصی سازی داروها برای تمام افراد
امکان بارداری مردان

۱۹-روندهای تغذیه

یک وعده در هفته غذا خواهیم خورد (غذاهای مصنوعی و کامل)
دستگاههای تولید میوه در مکان های سرپوشیده ساخته خواهند شد
تولید گوشت مصنوعی و تغذیه از حشرات به عنوان منبع غذایی
پرینت سه بعدی انواع غذا در منزل
دسته بندی کاربردی غذاها در فروشگاه ها
تولید سبزیجات بدون نیاز به نور آفتاب در مکان های سرپوشیده
تولید شیر گاو بدون نیاز به گاو (تولید آزمایشگاهی)
ایجاد بانک اطلاعات دانه‌های دیجیتالی
امکان فریب مغز درباره آنچه میخورد (می توانیم بادمجان بخوریم اما مغز آن را مرغ یا میگو تصور کند)
زیر کشت رفتن اقیانوس ها
افزایش ارزش غذایی سبزیجات از راه دستکاری ژنتیک
برداشت زباله های قدیمی از اقیانوس ها به عنوان منابع ارزشمند
تولید فرآورده‌های تازه و متنوع از ماری جوانا

۲۰-روندهای امور مالی

زندگی افراد و داشته های آنها وارد بورس و معاملات می شود.
هیچ پولی چاپ نخواهد شد و تنها اعتبار وجود خواهد داشت.
کنترل معاملات و بازارهای مالی با کمک هوش مصنوعی انجام خواهد شد.
سرمایه‌های فرهنگی تنها پول دارای ارزش واقعی خواهد بود.
دریافت و پرداخت ها از طریق پیام مستقیم انجام خواهد شد.

۲۱-روند های مد و فشن

ایجاد توانایی تغییر پیوسته رنگ پوست
ویدیو های آموزشی آرایش در زمان واقعی
باب بروز شدن شیوه زندگی دوست دار محیط زیست
تمیز شدن هوشمند لباس ها
چاپگرهای سه بعدی را برای بازیافت یا چاپ مجدد پارچه های قدیمی
پوشیندی هایی که شکل آن مطابق با نگاه مورد علاقه مردم اطرافمان تغییر می کند.
لباس مصنوعی بیوشکین (Synthetic Bioskin Dress):  لباس هایی از مواد بیولوژیکی (biomaterials) تهیه کنید که به شما کمک می کند در تابستان خنک و در زمستان گرم باشید.

منابع:

– ۱۵۰ trends for investors to watch in the 2020s
– Boardofinnovation.com (PDF دانلوذ فایل)
– investmentbank.barclays.com (PDF دانلوذ فایل)
– The Future of Service Predictions for 2050 (The University of Queensland)
– Business Models for the Companies of the Future
– 7 Revolutionary Trends That Will Change Business Forever
– The future of marketing and advertising in 2030
– Insurance 2030—The impact of AI on the future of insurance
– The future is not what it used to be: How AI can be a force for good in healthcare
– A new spin on lab-grown meat: A technique akin to spinning cotton candy could help grow chewy meat outside an animal
– 16 Amazing Items of Clothing We Will Wear in the Future

ترجمه، تدوین و تألیف: دکتر سعید میرزائی

The post بیش از ۱۵۰ روند آینده appeared first on بلاگ رشد ستاره شمالی.

عطف به گزارش سال ۲۰۲۰ شرکت World Economic Forum و بر اساس ضریب تأثیر و میزان احتمال وقوع بررسی شده و به عنوان مهم ترین ریسک های سال ۲۰۲۰ اعلام شده است که به شرح ذیل خلاصه ای تیتروار از آن بیان می کنیم:
این ریسک ها با نگاه آینده پژوهی درواقع جهان پساکرونای پیشروی ما را مورد مطالعه قرار گرفته می‌دهد که گزارش کامل آن را در قالب فایل PDF می توانید از اینجا دانلود کنید.

۱۰ ریسک برتر از نظر احتمال

۱- تشدید آب و هوای غیر معتدل
۲- شکست در اقدامات آب و هوایی
۲- بلایای طبیعی
۴- از دست دادن تنوع زیستی
۴- بلایای زیست محیطی ساخت دست بشر
۵- کلاهبرداری داده یا سرقت آن
۶- حملات سایبری
۷-بحران آب
۸-شکست حکمرانی
۹-جهانی حباب دارایی

۱۰ ریسک برتر از نظر تاثیر

۱- شکست در اقدامات آب و هوایی
۲- سلاح های کشتار جمعی
۳- از دست دادن تنوع زیستی
۴- تشدید آب و هوای غیر معتدل
۵- بحران آب
۶- ریزش زیرساختهای اطلاعاتی
۷- بلایای طبیعی
۸- حملات سایبری
۹- بلایای زیست محیطی ساخت دست بشر
۱۰- بیماری های عفونی و واگیردار

این عوامل در صورت رویداد بیشترین اثر بر کسب و کارهای جهانی را خواهند داشت و مانند گزارش سال قبل که یکی از مهم ترین ریسک ها، شیوع بیماری های واگیر دار اعلام شده بود با همه گیری ویروس کرونا این ریسک محقق شد.

منبع:

۱- The Global RisksReport 2020

ترجمه و  گردآوری: دکتر سعید میرزائی

The post مهم ترین ریسک های جهان در سال ۲۰۲۰ appeared first on بلاگ رشد ستاره شمالی.